polskimatura.pl / Testy / Modernizm / Sprawdzian ze Zbrodni i kary Dostojewskiego - Raskolnikow, S...
📜 Modernizm
Sprawdzian ze Zbrodni i kary Dostojewskiego - Raskolnikow, Swidrygajłow, Petersburg - model odpowiedzi
Raskolnikow, Swidrygajłow, Petersburg - model odpowiedzi
Ad. 1) Swidrygajłow:
a) właściciel ziemski, hazardzista, którego z tarapatów (więzienie) wyciągnęła Marfa Pietrowna, jego późniejsza żona (potem był oskarżany o przyczynienie się
do jej śmierci),
b) elegancki, zadbany, ale egoistyczny i próżny (świadczą o tym m.in.pierścienie na palcach),
c) jego twarz przypomina maskę, która wskazuje na charakter pełen sprzeczności; niepokojący jest również jego wzrok,
d) zalecał się do Duni, pełniącej rolę korepetytorki (zachowywał się jak lubieżnik, bez zahamowań i wstydu, nie umiał zapanować nad żądzami),
e) ma na sumieniu samobójstwo czternastolatki, którą zgwałcił,
f) jego sny odsłaniają jego skłonności (motyw pięcioletniej kokoty), nie radzi sobie ze swoimi instynktami,
g) w Petersburgu ponownie wyznaje Duni swoją miłość,
h) podsłuchał rozmowę Raskolnikowa z Sonią, wie o zbrodni,
i) ujawniają się w nim jednak pozytywne odruchy: przekazuje pieniądze Soni na wyjazd na Syberię i dla jej przyrodniego rodzeństwa,
j) popełnia samobójstwo (akt autodestrukcji był formą ucieczki przed samym sobą).
Ad. 2) Interpretacja fr. ukorzenia się Raskolnikowa wśród tłumu mieszkańców Petersburga:
Raskolnikow udaje się na plac Sienny, gdzie jest tłoczno. Przeżywa skrajne emocje: w dalszym ciągu odczuwa awersję do ludzi, ale
jednocześnie pojawia się w nim potrzeba zbliżenia się do nich, co świadczy o początku zmian wewnętrznych w bohaterze.
Można powiedzieć, że Raskolnikow realizuje instrukcję Soni, która nakazała mu udanie się na skrzyżowanie dróg, padnięcie na kolana, ucałowanie ziemi
i wyznanie całemu światu, że jest zabójcą. Wspomniana instrukcja jest swoistym rytuałem, umożliwiającym rozpoczęcie drogi przemiany. I Raskolnikow ten rytuał
częściowo wykonuje. Ponieważ ludzie śmieją się z niego, komentują, że jest pijany, najważniejsza część czynności Raskolnikowa rozmywa się i słowa przyznania
się do zbrodni ostatecznie nie padły z jego ust. Niemniej przełom nastąpił i bohater decyduje się pójść na komisariat.
Niezwykle istotne jest w tej scenie ukorzenie się przed ludźmi, dotknięcie ziemi i wywołanie w ten sposób emocji, które mają moc uruchomienia
procesu oczyszczenia. To że ludzie się śmieją, widząc w nim pijaka, musi przyjąć z pokorą. To jest publiczna chłosta, którą musi znieść. Sonia zobaczyłaby
w tej sytuacji z pewnością analogię biblijną: upadek, chłostę, przyjęcie krzyża i nadzieję zmartwychwstania. Raskolnikow zyskał zaledwie - i aż - poczucie
ulgi i zyskał na tyle siły, by ruszyć w drogę na komisariat, w kierunku początku przemiany.
Ad. 3) Czynniki, które wpłynęły na podjęcie decyzji o zabiciu lichwiarki (inne niż bieda bohatera):
- poczucie wyższości, wynikająca z przyjęcia koncepcji nadczłowieka,
- charakter lichwiarki, fakt, że wykorzystuje sytuacje życiowe ludzi mających tarapaty finansowe, do wzbogacenia się (wysoka lichwa),
- przypadek (rozmowa oficera ze studentem, przypadkowe usłyszenie, że Alona będzie następnego dnia sama w mieszkaniu),
- obawa o losy Duni, która - wbrew sobie i ze względu na brata - gotowa była wyjść za Łużyna,
- obawa o matkę,
- ambicja, chęć rozpoczęcia jakiejś zmiany w życiu, rozpoczęcia innego życia.
Ad. 4) Sposób przedstawienia Petersburga:
- Piotr Wielki chciał wznieść miasto przypominające miasta europejskie, miała to być perła północy (kontekst historyczny),
- okazało się miastem kontrastów, bogactwa i przepychu z jednej, nędzy, chorób i upadku - z drugiej strony,
- architektura również jest pełna kontrastów, całość stanowi eklektyczną pomyłkę (kontekst estetyczny),
- miasto, które kojarzy się z Sodomą i Gomorą, uosabia zepsucie moralne, brud i nędzę oraz zło; miasto - potwór (kontekst etyczny),
- ludzie nie są tu w stanie się rozwijać, popadają w nałogi (pijaństwo, prostytucja, ...) (kontekst socjologiczny),
- panuje bieda, atmosfera oddziałuje negatywnie na postawy ludzi, którzy nie widzą przed sobą żadnych możliwości czy perspektyw - bywa, iż wybierają
rozwiązanie swoich problemów poprzez samobójstwa, np. kobieta, która skacze do rzeki, czego świadkiem był Raskolnikow (kontekst ekonomiczny
i psychologiczny oraz etyczny),
- wiele tragicznych wydarzeń rozgrywa się publicznie, na oczach wszystkich (wypadek Marmieładowa, samobójstwo Swidrygajłowa) - jest w jakiejś mierze wyrazem
próby ucieczki przed samotnością, która doskwiera bohaterom.
Przykładowa analiza poprawności językowej sprawdzianu ze Zbrodni i kary
SKŁADNIA
1. "Bohater doświadcza wizji świata, która padła ofiarą zarazy." Powinno być "... który padł".
2. "Usłyszenie rozmowy studenta z oficerem, w którym mowa jest, że stara lichwiarka żeruje na biedzie innych i zasługuje na śmierć."
Błąd podobny jak w punkcie 1. W takich sytuacjach lepiej zbudować dwa zdania proste, zamiast takiej komplikacji. Nie bardzo sprawdza się
też tutaj zdanie spojone spójnikiem "że".
FLEKSJA
Fryderyk Nietzsche, dop. Nietzschego.
FRAZEOLOGIA
1. Kontaminacja związków: "zwracać uwagę" i "przywiązywać wagę" - powstaje błędne: "przywiązywać uwagę".
2. "Borykają go wyrzuty sumienia" - powinno być "ma wyrzuty sumienia", ewent. "prześladują do wyrzuty sumienia".
3. Błędny zwrot "zapadła panika" - panika może ewentualnie wybuchnąć, a więc "wybuchła panika".
STYL
"Sonię oskarża o kradzież Łużyn. Ten sam facet, który podłożył jej pieniądze." Następnym razem w miejsce "faceta" pojawi się być może "man".
ORTOGRAFIA
1. Pisownia "-by" z czasownikami - łączna ("pomógłby", "przyniósłby").
2. Pisownia czasowników "dążyć" i "darzyć" (bo "dar"). A więc: "Dążę do celu", ale "Darzę ją miłością".
3. Dopełniacz wyrazu "nadzieja" - "nadziei".
4. Niezwykle ciekawy błąd, świadczący o wpływie na nasz język dialektu mazowieckiego: "wibitny", zamiast "wybitny" (czyli zmiękczanie spółgłosek
wymawianych twardo - pamiętamy też o procesie odwrotnym: utwardzaniu miękkich, np. "lypa" zamiast "lipa").
INTERPUNKCJA
1. Zdania wtrącone:
"Razumichin jest przyjacielem Raskolnikowa, z których - podobnie jak przyjaciel - zrezygnował"; zwróćcie uwagę, jak ważne jest tutaj wyodrębnianie
wtrąceń, gdyż w innym przypadku zdanie stanie się niekomunikatywne.
2. Rażący brak przecinków przed "który", "że", "by".
Na korepetycjach online omówimy treść, problematykę i konteksty — tak, żebyś rozwiązał każdy test i napisał wypracowanie na maturze. Indywidualnie, w Twoim tempie.