polskimatura.pl / Epoki / Antyk / Safona Wydaje mi się samym bogom równy
📜 Antyk

Safona Wydaje mi się samym bogom równy — interpretacja

Interpretacja wiersza Wydaje mi się samym bogom równy

Oda patograficzna Safony

      Wiersz Safony, rozpoczynający się od słów Wydaje mi się samym bogom równy, to jeden z najbardziej przejmujących i nasyconych emocjami liryków w historii literatury. Ten krótki utwór, znany również jako Fragment 31[1], stanowi mistrzowskie studium namiętności, zazdrości i fizycznego objawienia silnych uczuć.
      Utwór Safony przedstawia stany psychosomatyczne ("głosu z krtani wydobyć nie mogę", "dreszcz przenika ciało", "ciemno mi w oczach", "słyszę w uszach szum przejmujący", "oblana potem", "blednę"). Tych stanów doświadcza podmiot lircyzny.
      Uczestnikami sytuacji są trzy sylwetki liryczne: podmiot liryczny (nie tylko możemy, ale musimy go utożsamić z autorką tekstu), adresat liryczny, którym jest kobieta adorowana przez mężczyznę - to jest właśnie owa trzecia postać liryczna.
      Pierwsza strofa natychmiast ustawia ton całego wiersza.

Wydaje mi się samym bogom równy
mężczyzna, który siadł naprzeciw ciebie,
słowa twoje przyjmuje z zachwytem,
w oczarowaniu.

      Podmiot liryczny nie odczuwa do mężczyzny nienawiści, lecz w przypływie bolesnego podziwu, deifikuje[2] go. Stwierdzenie, że jest on "równy bogom", nie jest wyrazem szacunku, ale gorzkim uznaniem jego uprzywilejowanej pozycji. Boskość mężczyzny polega na jego zdolności do spokojnego obcowania z ukochaną – może on słuchać jej "słodkiego głosu" i "czarującego śmiechu", co dla osoby mówiącej jest już niemożliwe.

Słodkim uśmiechem budzisz w nim pragnienia,
lecz w piersi mej drży serce pełne lęku,
i gdy na ciebie patrzę, głosu z krtani
dobyć nie mogę,

zamiera słowo, dreszcz przenika ciało
albo je płomień łagodny ogarnia
ciemno mi w oczach, to znów słyszę w uszach
szum przejmujący.

Oblana potem, drżąca, zalękniona
blednę jak zwiędła, poszarzała trawa,
i już niewiele brak, abym za chwilę
padła zemdlona.

Ze wszystkim jednak trzeba się pogodzić.

                                          (tłum. Janina Brzostowska)

      Wspomniane wyżej doznania psychosomatyczne są pochodną miłości i zazdrości, zaś wiersz jest swoistą próbą autoterapii.

Przypisy:
  1. Tytuł Fragment 31 to naukowe oznaczenie wiersza, pochodzące z edycji krytycznych dzieł Safony. Większość jej twórczości zaginęła i przetrwała jedynie w postaci takich fragmentów, którym filolodzy nadali numery porządkowe w celu identyfikacji.

  2. Deifikacja oznacza tu nadawanie człowiekowi cech boskich.

Motywy, do których ten utwór się przyda
miłośćcierpienie
Powrót na stronę SAFONA
E-book · 98 stron · klasa pierwsza Dopiero zaczynasz liceum albo technikum? Antyk, Biblia, średniowiecze i renesans w 59 krótkich modułach: jak notować, jak odpowiadać, jak zbudować tezę i argument. Do każdego ćwiczenia klucz z wyjaśnieniem i bezpłatny zestaw sprawdzający online. Zobacz e-book →

Najpierw sprawdź za darmo — bezpłatny fragment, 13 stron →

E-book · 139 stron Teza, argument, kontekst — krok po kroku Wiesz, co napisać, ale nie wiesz, jak to ułożyć? E-book TAK — Teza, Argumenty, Kontekst prowadzi przez to w sześćdziesięciu modułach, a w części ósmej pokazuje cztery pełne realizacje maturalne z zaznaczoną wprost w tekście funkcją każdego zdania. Zobacz e-book →

Najpierw sprawdź za darmo — bezpłatny fragment, 13 stron →

E-book · 213 stron Wszystkie 76 zadań jawnych — opracowane po kolei E-book Matura ustna 2027: do każdego zadania z puli CKE propozycja tezy, argumenty oparte na lekturze i konteksty. Plus 15 autorskich zadań niejawnych do treningu drugiej części egzaminu. Zobacz e-book →

Najpierw sprawdź za darmo — bezpłatny fragment, 8 stron →

Potrzebujesz pomocy?

Chcesz lepiej zrozumieć ten materiał?

Na korepetycjach online wspólnie omówimy lekturę, interpretację i konteksty — tak, żebyś świetnie poradził sobie na maturze. Indywidualnie, w Twoim tempie.

Sprawdź korepetycje z języka polskiego → 📞 512 858 679 📧 admin@polskimatura.pl

Jesteś w pierwszej klasie? Ten materiał wraca potem na maturze, a oceny z pierwszego roku ciągną się przez cztery lata. Napisałem e-book Język polski w pierwszej klasie liceum i technikum — cały rok moduł po module, ćwiczenia z kluczem odpowiedzi, pojęcia i karty do druku.

Czytaj dalej w tym dziale