polskimatura.pl / Epoki / Pozytywizm / Bolesław Prus / Etos mieszczański w Lalce Bolesława Prusa
📜 Pozytywizm

Etos mieszczański w Lalce Bolesława Prusa

Bohaterowie Lalki a etos mieszczański

      Etos mieszczański ukształtowany w XIX wieku ma swoje korzenie w oświeceniu. Intelektualiści epoki rozumu zdawali sobie sprawę z tego, jak istotne znaczenie dla Rzeczypospolitej ma warstwa mieszczańska i dlatego domagali się dla niej praw politycznych.
      Rozwój kapitalizmu w drugiej połowie XIX na ziemiach polskich przyniósł silne zróżnicowanie mieszczaństwa, co też pokazał Bolesław Prus w Lalce. Mimo tego zróżnicowania łącznikiem tej grupy społecznej był system wartości stanowiący punkt odniesienia moralności mieszczańskiej. Ów zestaw wartości, nirm, postulatów moralnych i postaw daje się czytelnie ująć w kilka pojęć:
    - praca,
    - sumienność (obowiązkowość, rzetelność),
    - uczciwość,
    - dyscyplina moralna (rygorym moralny),
    - oszczędność,
    - rodzina.
      Ignacy Rzeczki i Stanisław Wokulski realizują etos mieszczański jak gdyby w sposób naturalny. Właściwie każdy z wymienionych wyżej elementów pasuje do bohaterów, nawet rodzina. Wszak obydwaj na swój sposób dążyli w swoim czasie do założenia rodziny (sam Rzecki wspomina w pamiętniku o takowym zamiarze, który jednakowoż spalił na panewce i stał się źródłem rozgoryczeń).

Mieszczaństwo w Lalce: Polacy, Żydzi, Niemcy

      Wymienione wyżej elementy etosu mieszczańskiego nie zależą od przynależności narodowej, czego przykładem są:
- Henryk Szlangabaum - Żyd pracowity, sumienny, uczciwy, oszczędny, ceniący rodzinę;
- stary Mincel - Niemiec, który realizował wszystkie wyznaczniki etosu mieszczańskiego - i to od niego Ignacy Rzecki nauczył się uczciwości, kiedy sięgnął po rodzynki - a właściwie jedną sztukę, która spadła na kontuar. Otrzymane razy w plecy nauczyły go do końca życia ekstremalnej uczciwości.

Czy Julian Ochocki wpisuje się w etos mieszczański?


←Pozytywizm — Piaskarze (Gierymski)Powrót do epokiPozytywizm

Okładka e-booka Matura pisemna z języka polskiego

Matura pisemna · poziom podstawowy

Matura pisemna z języka polskiego

Poziom podstawowy

Cały arkusz w jednej książce: „Język polski w użyciu”, test historycznoliteracki i wypracowanie. Procedury, ćwiczenia z kluczem i przykłady ocenionych prac.

  • 3 zestawy i 3 testy z kluczem
  • 16 wypracowań wzorcowych
  • 24 tematy CKE z lat 2023–2026
59 złZobacz e-book →PDF · 165 stron

Cena premierowa do 31 października 2026, godz. 21.00; potem 79 zł.

Pozostałe e-booki do nauki

Wolisz zwykły przelew? Też można.
Odbiorca: Andrzej Łopata · konto 29 1240 3477 1111 0011 6853 9704
Tytuł: nazwa e‑booka i Twój adres e‑mail
E‑book wyślę na ten adres, gdy tylko przelew dotrze.

Potrzebujesz pomocy?

Chcesz lepiej zrozumieć ten materiał?

Na korepetycjach online wspólnie omówimy lekturę, interpretację i konteksty — tak, żebyś świetnie poradził sobie na maturze. Indywidualnie, w Twoim tempie.

Sprawdź korepetycje z języka polskiego → tel.512 858 679 mailadmin@polskimatura.pl