polskimatura.pl / Epoki / Renesans / Jan Kochanowski / Jan Kochanowski Pieśń III (Nie wierz Fortunie...) z Ksiąg ...
📜 Renesans

Jan Kochanowski Pieśń III (Nie wierz Fortunie...) z Ksiąg wtórych

Interpretacja Pieśni III z Ksiąg wtórych Nie wierz Fortunie...

      Nurt liryki refleksyjnej ma swoją długą tradycję. Jego intensyfikacja pojawiła się w tym mniej więcej momencie, gdy upowszechniły się koncepcje filozofii stoickiej i epikurejskiej. Mistrzem refleksji starożytnej był oczywiście Horacy.
      Jan Kochanowski podjął w Pieśni III problem o charakterze etycznym. Przyjął jednocześnie rolę nauczyciela życia i podkreślił w tekście rolę cnoty jako najwyższej wartości w życiu człowieka. Utwór kreuje w intrygujący sposób przestrzeń społeczną i przygląda się relacjom międzyludzkim.
      Wiersz ma charakter apelatywny, dominuje w nim funkcja impresywna, wyrażana przecz formy trybu rozkazującego.

Nie wierz Fortunie, co siedzisz wysoko;
Miej na poślednie koła pilne oko [...]1

      W cytowanym wyżej fragmencie pojawia się niezwykle popularny w renesansie topos koła Fortuny. Poeta dokonał jednak jego swoistej transformacji, gdyż tekst sugeruje raczej skojarzenie z wozem, niż z pojedynczym kołem - jak to było najczęściej ujmowane w ikonografii renesansowej. W każdym razie z tekstu wynika jednoznacznie, że Fortuna jest nieobliczalna i powinni pamiętać o tym zwłaszcza ci, których ta zwodnicza pani wywindowała na szczyty.
      Kochanowski kreuje przestrzeń społeczną poprzez wprowadzenie do utworu frazeologii potocznej, czemu służą porzekadła typu: nosić gębę wysszej nosa (zapis zgodny z fonetyka renesansową), nie spali ogień, nie zabierze woda. Wszystko to służy potwierdzeniu przekonania poety, że najistotniejszą i niezniszczalną wartością jest cnota.

Tekst Pieśń III [Nie wierz Fortunie...]


1 Jan Kochanowski, Pieśń III, Księgi wtóre, [w:] tegoż, Pieśni, Kraków 1586. Wszystkie cytaty w tym opracowaniu pochodzą z tego utworu.

Powrót na stronę główną JAN KOCHANOWSKI
Okładka e-booka „Matura ustna 2027” E-book · 213 stron Wszystkie 76 zadań jawnych — opracowane po kolei E-book Matura ustna 2027: do każdego zadania z puli CKE propozycja tezy, argumenty oparte na lekturze i konteksty. Plus 15 autorskich zadań niejawnych do treningu drugiej części egzaminu. Zobacz e-book →

Najpierw sprawdź za darmo — bezpłatny fragment, 8 stron →

Potrzebujesz pomocy?

Chcesz lepiej zrozumieć ten materiał?

Na korepetycjach online wspólnie omówimy lekturę, interpretację i konteksty — tak, żebyś świetnie poradził sobie na maturze. Indywidualnie, w Twoim tempie.

Sprawdź korepetycje z języka polskiego → tel.512 858 679 mailadmin@polskimatura.pl

Czytaj dalej w tym dziale