polskimatura.pl / Epoki / Romantyzm / Adam Mickiewicz / Adam Mickiewicz III część Dziadów
📜 Romantyzm

Adam Mickiewicz III część Dziadów

Interpretacja III części Dziadów

Geneza III części Dziadów - kontekst biograficzny i kulturowy

      Dziadów część III została napisana w 1832 roku w Dreźnie, stąd też utwór ten nazywany jest Dziadami drezdeńskimi. Został opublikowany w IV tomie Poezji w tym samym roku.
      Wszystkie części Dziadów związane są z obrzędem (o korzeniach ludowych i pogańskich), odprawianym niegdyś przez Słowian. Ów rytuał znany był szczególnie na obszarach białoruskich i wyrastał z kultu zmarłych, którego istota polegała na przekonaniu o możliwości nawiązywania kontaktu z duchami przodków,mogącymi wspierać żywych, udzielać im rad i przestróg.

Budowa III części Dziadów

      Dramat Mickiewicza jest wręcz nieprawdopodobnie zróżnicowany rodzajowo i gatunkowo - to przykład synkretyzmu ekstremalnego.
      Ważną rolę odgrywa przedmowa autora, szkicującego tło historyczne wydarzeń związanych z prześladowaniami zainicjowanymi na Litwie przez carskiego służalca - Nowosilcowa.
      Mickiewicz w tym wstępie zwraca od razu uwagę na inny aspekt dramatu: kontekst religijny - związany z przekonaniem, że to, co spotyka młodzież polską i litewską, ma swój głębszy sens, wpisany w metafizyczny plan działań Boga. Uzmysławia w ten sposób, że martyrologia obu narodów nie jest daremna.
      Istotną rolę odgrywa dedykacja poświęcona spółczuniom, spółwięźniom, spółwygnańcom, a więc przyjaciołom z czasów studiów na Uniwersytecie Wileńskim: Janowi Sobolewskiemu, Cyprianowi Daszkiewiczowi i Feliksowi Kółakowskiemu - narodowej sprawy męczennikom. Mickiewicz przypomniał w ten sposób o wydarzeniach z własnej biografii i zaakcentował wspólnotę losu wygnańców.
      Po dedykacji rozpoczyna się już właściwy tekst dramatu od części zatytułowanej Litwa Prolog. W krótkim didaskalium zawarł Mickiewicz informację o tym, że akcja rozpoczyna się w Wilnie, w klasztorze Bazylianów przerobionym na więzienie. Ale zanim rozpocznie się scena w celi Konrada, pojawia się wymowne motto z Ewangelii wg św. Mateusza, mówiące o prześladowaniach.
      Prolog jest sceną o charakterze metafizycznym. Nad duszą śpiącego Więźnia pochyla się Anioł Stróż i to z jego perspektywy dokonywana jest charakterystyka głównego bohatera, w którym dobro zmaga się ze złem. Z tego też powodu uaktywnią się przy nim duchy z lewej i duchy z prawej strony.
      W tej również scenie ma miejsce kluczowy moment - bohater zapisuje na ścianie w języku łacińskim datę (1 XI 1823) i informację, że tu umarł Gustaw i narodził się Konrad. Jest to symbol przemiany - Gustaw nie chce być egotycznym i płaczliwym kochankiem, chce zająć się problemami zmiany świata, ratowania ojczyzny i jest gotów na pełne poświęcenie się tym nowym wartościom.
      III część Dziadów składa się z jednego aktu, w skład którego wchodzi dziewięć scen:

Scena I - określana jest najczęściej jako więzienna
      Scena I przedstawia postawy więźniów w sytuacji zagrożenia. Z dialogów wynika, iż część z nich zdaje sobie sprawę, że przed nimi niełatwa droga, natomiast część nie ma świadomości, co naprawdę się dzieje i do czego zdolny jest ich oprawca - Nowosilcow. Widać to wyraźnie w słowach nowego więźnia - Żegoty, który jest przekonany, że bez podstaw prawnych nie zostaną zesłani na Sybir.

Więcej na temat Sceny I więziennej...


←Powrót na stronę ADAM MICKIEWICZ

Okładka e-booka Matura pisemna z języka polskiego

Matura pisemna · poziom podstawowy

Matura pisemna z języka polskiego

Poziom podstawowy

Cały arkusz w jednej książce: „Język polski w użyciu”, test historycznoliteracki i wypracowanie. Procedury, ćwiczenia z kluczem i przykłady ocenionych prac.

  • 3 zestawy i 3 testy z kluczem
  • 16 wypracowań wzorcowych
  • 24 tematy CKE z lat 2023–2026
59 złZobacz e-book →PDF · 165 stron

Cena premierowa do 31 października 2026, godz. 21.00; potem 79 zł.

Pozostałe e-booki do nauki

Wolisz zwykły przelew? Też można.
Odbiorca: Andrzej Łopata · konto 29 1240 3477 1111 0011 6853 9704
Tytuł: nazwa e‑booka i Twój adres e‑mail
E‑book wyślę na ten adres, gdy tylko przelew dotrze.

Potrzebujesz pomocy?

Chcesz lepiej zrozumieć ten materiał?

Na korepetycjach online wspólnie omówimy lekturę, interpretację i konteksty — tak, żebyś świetnie poradził sobie na maturze. Indywidualnie, w Twoim tempie.

Sprawdź korepetycje z języka polskiego → tel.512 858 679 mailadmin@polskimatura.pl

Czytaj dalej w tym dziale