polskimatura.pl / Epoki / Romantyzm / Adam Mickiewicz
📜 Romantyzm

Adam Mickiewicz

Adam Mickiewicz (1798–1855) jest w polskiej kulturze kimś więcej niż poetą — to autor, przez którego kolejne pokolenia mówiły o wolności, obowiązku i winie. Zaczynał od ballad zbudowanych z ludowych wierzeń, skończył na epopei, która do dziś organizuje polskie wyobrażenie o dawnej Polsce.

Prawie całe dorosłe życie spędził poza krajem: najpierw jako zesłaniec w Rosji, potem jako emigrant we Francji. Nigdy nie zobaczył Litwy, którą opisał w Panu Tadeuszu.

Adam Mickiewicz — portret
Adam Mickiewicz
Więcej o autorze

Życie

Urodził się pod Nowogródkiem, studiował w Wilnie, gdzie założył z przyjaciółmi tajne stowarzyszenie filomatów. Proces filomatów zakończył się dla niego zesłaniem w głąb Rosji — paradoksalnie były to lata twórczo owocne: powstały wtedy Sonety krymskie i Konrad Wallenrod.

Po wybuchu powstania listopadowego próbował dotrzeć do kraju, ale nie zdążył przekroczyć granicy. Poczucie winy z tego powodu zostawiło ślad w Dziadach części III, napisanych w Dreźnie w kilka tygodni. Ostatnie lata spędził w Paryżu, gdzie wykładał literaturę słowiańską w Collège de France. Zmarł w Konstantynopolu, dokąd pojechał tworzyć polski legion do walki z Rosją.

Najważniejsze utwory

Ballady i romanse1822 · początek romantyzmu
Sonety krymskie1826
Konrad Wallenrod1828
Dziady cz. III1832 · lektura obowiązkowa
Pan Tadeusz1834 · lektura obowiązkowa
Liryki lozańskieok. 1839–1840

Dlaczego jest ważny

Wprowadził romantyzm do Polski. Ballady i romanse to data graniczna: od nich zaczyna się epoka, w której „czucie i wiara" znaczą więcej niż „szkiełko i oko".

Stworzył wzorce, z którymi potem walczono. Konrad, Wallenrod, Gustaw — każdy z nich stał się typem bohatera, do którego odwoływali się i naśladowcy, i przeciwnicy. Bez Mickiewicza nie da się zrozumieć Słowackiego, Norwida, Wyspiańskiego ani Różewicza.

Rzeczy, których zwykle się nie mówi na lekcji

  • Nigdy nie był w Soplicowie. Litwę opisywał z pamięci dzieciństwa i z tęsknoty, po dwudziestu latach nieobecności.
  • Dziady części III powstały błyskawicznie — w kilka wiosennych tygodni 1832 roku, pod wpływem klęski powstania i rozmów z jego uczestnikami.
  • Był przez lata pod wpływem Andrzeja Towiańskiego, przywódcy sekty mesjanistycznej; przez to stracił katedrę w Collège de France.
  • Zmarł na obczyźnie w niejasnych okolicznościach — najprawdopodobniej na cholerę; jego ciało sprowadzono do Polski dopiero po latach, na Wawel.
Dramaty i epikalektury obowiązkowe
Wierszeinterpretacje i teksty
Sprawdź siętesty i sprawdziany
Matura ustna — zadania jawne CKEgotowe omówienia pytań z puli
Dla nauczycielascenariusze lekcji
Motywy, do których ten autor się przyda
ojczyznabuntwolnośćnaturatęsknota


Romantyzm — Wędrowiec (Friedrich)Powrót do epokiRomantyzm

E-book · 213 stron Te lektury wracają na maturze ustnej Z lektur obowiązkowych CKE ułożyła 76 zadań jawnych i ogłasza je przed egzaminem. E-book Matura ustna 2027 opracowuje każde z nich: teza, argumenty z tekstu, konteksty. Zobacz e-book →
Potrzebujesz pomocy?

Chcesz lepiej zrozumieć ten materiał?

Na korepetycjach online wspólnie omówimy lekturę, interpretację i konteksty — tak, żebyś świetnie poradził sobie na maturze. Indywidualnie, w Twoim tempie.

Sprawdź korepetycje z języka polskiego → 📞 512 858 679 📧 admin@polskimatura.pl