Dziady cz. II – test | polskimatura.pl

Wybierz po jednej odpowiedzi w każdym pytaniu, a na końcu kliknij „Sprawdź wynik". Zobaczysz poprawne odpowiedzi, swój wynik i krótkie wyjaśnienia.

1. Czym są tytułowe „dziady"?

imionami głównych bohaterów ludowym obrzędem przywoływania i ugaszczania dusz zmarłych nazwą wsi, w której toczy się akcja oficjalną mszą kościelną za zmarłych

Dziady to pradawny, pogańsko-ludowy obrzęd ku czci zmarłych — wywoływania i karmienia dusz, by ulżyć im w drodze do zbawienia.

2. Kto prowadzi obrzęd?

ksiądz Guślarz Konrad dziedzic wsi

Obrzędem kieruje Guślarz — przewodnik i pośrednik między światem żywych a umarłych. Nie jest księdzem; to figura z ludowej, pogańskiej tradycji.

3. Gdzie odbywa się obrzęd?

w kaplicy (na cmentarzu) w pałacu dziedzica w lesie nad jeziorem w karczmie

Akcja toczy się nocą w cmentarnej kaplicy — w przestrzeni granicznej między światem żywych a zmarłych, sprzyjającej spotkaniu z duchami.

4. Ile rodzajów (kategorii) duchów pojawia się w utworze?

jeden dwa trzy cztery

Pojawiają się duchy lekkie (dzieci), ciężkie (zły pan) i pośrednie (Zosia). Każda kategoria ilustruje inną zasadę ludowego kodeksu moralnego.

5. Kim są pierwsze przywołane duchy — Józio i Rózia?

duchami starców duchami dzieci (duchy lekkie) duchami zmarłych rycerzy aniołami

Józio i Rózia to duszki dzieci — duchy lekkie. Za życia nie zaznały trudu ani cierpienia, dlatego nie mogą zaznać pełni szczęścia w niebie.

6. Czego potrzebują duszki dzieci i co to symbolizuje?

złota — symbol chciwości dwóch ziarnek gorczycy — symbol odrobiny goryczy, której nie zaznały chleba — symbol głodu wody — symbol oczyszczenia

Dzieci proszą o dwa ziarnka gorczycy — symbol minimum cierpienia. Bez doświadczenia goryczy nie da się docenić słodyczy ani osiągnąć nieba.

7. Jaką naukę niosą duchy dzieci?

trzeba być bogatym kto nie zaznał goryczy, nie zazna słodyczy (nieba) trzeba zawsze słuchać rodziców życie jest tylko snem

Nauka dzieci: cierpienie jest konieczne do pełni człowieczeństwa. Kto go nie zaznał, nie pojmie wartości szczęścia.

8. Kim jest najcięższy duch (widmo) i za co cierpi?

okrutnym panem (dziedzicem) — za krzywdy wyrządzone poddanym zdrajcą ojczyzny — za zdradę narodu skąpcem — za chciwość mordercą — za zabójstwo

Widmo to okrutny dziedzic, który za życia gnębił poddanych, odmawiał im pomocy i jedzenia. Teraz cierpi za swoje nieludzkie postępowanie.

9. Co dręczy widmo złego pana?

ogień piekielny ptaki (m.in. sowy, kruki), które nie pozwalają mu jeść ani pić jadowite węże tylko wyrzuty sumienia we śnie

Pana męczą ptaki (dusze skrzywdzonych poddanych), które wydzierają mu jedzenie. Skoro za życia nie nakarmił głodnych, po śmierci sam cierpi głód.

10. Jaka jest nauka płynąca z losu złego pana?

kto za życia nie był człowiekiem, temu człowiek nic nie pomoże bogactwo nie daje szczęścia nie ma winy bez kary cielesnej trzeba pomnażać majątek

O wartości człowieka decyduje jego stosunek do innych. Kto był okrutny i nieludzki, nie może liczyć na ratunek — nawet żywi nie zdołają mu pomóc.

11. Kim jest duch pośredni — Zosia?

królową pasterką, która była lekkomyślna i gardziła miłością matką Guślarza zmarłą siostrą dziedzica

Zosia to piękna pasterka, która za życia bawiła się uczuciami i nikogo nie pokochała. „Bujała" lekko nad ziemią — i dlatego nie zaznała pełni życia.

12. Czego brakuje Zosi, by mogła zaznać nieba?

modlitwy za zmarłych przylgnięcia do ziemi — zaznania miłości i zwykłego, ziemskiego życia bogactwa pokuty w klasztorze

Zosia musi „dotknąć ziemi" — zaznać uczucia i przyziemnych spraw. Nauka: nie wolno przejść przez życie obojętnie, w oderwaniu od ludzi.

13. Jak kończy się obrzęd?

wszystkie duchy zostają zbawione pojawia się milczące Widmo, którego Guślarz nie potrafi odprawić przychodzi ksiądz i przerywa obrzęd Guślarz umiera podczas zaklęć

Na końcu zjawia się tajemnicze, milczące Widmo, które nie reaguje na zaklęcia i podąża za pewną pasterką. To niedopowiedzenie łączące część II z dalszym ciągiem cyklu.

14. Jaką funkcję pełni w utworze Chór?

jest głównym bohaterem reprezentuje lud — powtarza zaklęcia i komentuje wydarzenia śpiewa pieśni miłosne odgrywa sceny komiczne

Chór (lud) wtóruje Guślarzowi, powtarza formuły obrzędu i komentuje los duchów — nawiązanie do roli chóru w tragedii antycznej oraz do tradycji ludowej.

15. Która cecha dramatu romantycznego jest najsilniej widoczna w „Dziadach cz. II"?

realizm mieszczański ludowość i fantastyka (świat duchów traktowany serio) klasyczna zasada trzech jedności komizm i farsa

Utwór wyrasta z ludowości i fantastyki: obrzęd, duchy i moralność prostego ludu są tu traktowane całkowicie poważnie — to znaki dramatu romantycznego.

Wskazówka maturalna: „Dziady cz. II" świetnie nadają się do tematów o winie i karze, cierpieniu, ludowości, śmierci i relacji żywych ze zmarłymi. Naturalnie zestawia się je z balladami Mickiewicza („Romantyczność") oraz z „Lamentem świętokrzyskim" (obraz śmierci i cierpienia).

Adam Mickiewicz, Dziady cz. II

Chcesz lepiej opanować tę lekturę?

Czytaj dalej w tym dziale