polskimatura.pl / Lektury / Tango / Streszczenie

Tango — streszczenie szczegółowe

Trzy akty po kolei: bunt Artura przeciw wolności, próba przywrócenia formy przez ślub, pomysł na władzę i finał, w którym Edek tańczy tango nad ciałem.

Autor
Sławomir Mrożek
Wydanie
1964; prapremiera 1965
Rodzaj i gatunek
dramat → groteska, tragifarsa
Poziom
podstawowy, całość
Miejsce i czas
jedno mieszkanie, czas nieokreślony, XX wiek
Budowa
trzy akty, jedno miejsce, ciągłość akcji

Streszczenie w trzech zdaniach. W mieszkaniu, w którym panuje kompletny bałagan, rodzice Artura od dawna zniszczyli wszystkie normy w imię wolności i eksperymentu, więc jego bunt musi pójść w drugą stronę: syn żąda porządku, obyczaju i tradycyjnego ślubu z kuzynką Alą. Ślub udaje się zorganizować, ale Artur w porę zauważa, że sama forma bez treści niczego nie znaczy, i szuka idei, na której mógłby oprzeć nowy ład — wpada na władzę, a potem, po pijanemu, na władzę opartą na morderstwie. Zanim zdąży ją zaprowadzić, ginie od ciosu Edka — prostackiego domownika, który przez cały czas kręcił się po mieszkaniu — i to Edek przejmuje rządy, każąc wujowi Eugeniuszowi tańczyć z sobą tango.

Kto jest kim

Mrożek zbudował rodzinę tak, żeby każde pokolenie reprezentowało inny etap rozpadu porządku — a na końcu dopisał kogoś, kto nie należy do żadnego z nich i dlatego wygrywa.

Pokolenie rodziców

Stomil — ojciec, artysta awangardowy, chodzi w piżamie i robi „eksperymenty”; zburzył wszystkie normy i nie ma pomysłu, co dalej. Eleonora — matka, żyje w wolności obyczajowej, ma romans z Edkiem. Eugeniusz i Eugenia — wuj i babka, resztki dawnego świata; grają w karty i podporządkowują się każdemu, kto akurat rządzi.

Pokolenie Artura

Artur — student, buntownik odwrotny: domaga się zasad, formy i konwencji, bo dorastał w świecie, w którym wszystko było dozwolone. Ala — jego kuzynka i narzeczona; nie interesuje jej ani wolność rodziców, ani porządek Artura.

Poza układem

Edek — prostak bez poglądów, przygarnięty przez dom, je przy stole, jest kochankiem Eleonory. Nie bierze udziału w żadnym sporze o idee i właśnie dlatego jako jedyny zostaje z władzą.

Akt I: dom bez zasad

Bałagan jako program

Na scenie panuje nieład: katafalk, wózek dziecięcy, suknia ślubna babki, karty na stole. Nikt nie przestrzega żadnych reguł — ani przy stole, ani w małżeństwie. To jest dorobek pokolenia rodziców i ich duma.

Bunt syna

Artur wraca i domaga się rzeczy, które w każdym innym domu byłyby oczywiste: żeby ojciec się ubrał, żeby babka nie leżała na katafalku, żeby był porządek. Rodzice odbierają to jak zamach na wolność. Konflikt pokoleń zostaje odwrócony — to młody chce dyscypliny, a starzy bronią rozwiązłości.

Ultimatum

Artur ogłasza, że ożeni się z Alą i że ślub odbędzie się tradycyjnie: z welonem, kwiatem pomarańczy i całą oprawą. Uważa, że przez formę uda się przywrócić treść.

Akt II: forma bez treści

Przygotowania

Rodzina daje się przekonać. Wuj Eugeniusz zakłada surdut i staje po stronie Artura, bo tak jest wygodniej. Wszystko zostaje ustawione co do szczegółu — i właśnie wtedy okazuje się, że pusty obrzęd nikogo nie zmienia.

Odkrycie

Artur zauważa, że sam ślub niczego nie naprawi, bo za formą nie stoi żadne przekonanie. Potrzebna jest idea. Zaczyna jej gorączkowo szukać i nie znajduje — i to jest najważniejszy moment całej sztuki.

Akt III: władza

Pomysł

Po nocy pijaństwa Artur wraca z gotową odpowiedzią: skoro nie ma idei, zostaje naga władza. Żeby ją ustanowić, trzeba czynu, którego nikt nie odważy się podważyć — zapowiada, że zabije wuja Eugeniusza.

Ala

Ala mówi mu, że była z Edkiem. Zrobiła to bez wielkiego powodu, trochę na przekór, trochę z nudów. To odbiera Arturowi resztę gruntu: jego porządek nie działa nawet na najbliższą osobę.

Cios

Rozgorączkowany Artur odwraca się plecami i wtedy Edek uderza go w kark. Artur ginie natychmiast. Nikt nie interweniuje.

Tango

Edek wkłada marynarkę Artura, siada, wydaje polecenia i wszyscy się podporządkowują. Nakazuje wujowi Eugeniuszowi tańczyć z sobą tango. Obaj tańczą nad ciałem Artura — i na tym sztuka się kończy.

Co z tego streszczenia wynika

Dalej na tej stronie: pełne opracowanie Tanga — problematyka, bohaterowie, konteksty i tablica maturalna. Sprawdź, czy pamiętasz treść: test ze znajomości treści.

Dwa e-booki, które przydadzą się przy każdej lekturze

E-book · 139 stron Jak o tej lekturze pisać i mówić TAK — Teza, Argumenty, Kontekst. Ta sama metoda dla wypracowania i dla wypowiedzi ustnej: cztery pełne realizacje — dwa wypracowania i dwie pięciominutowe wypowiedzi — z zaznaczoną funkcją każdego zdania. 39 złZobacz e-book → E-book · 213 stron Ta lektura wraca na maturze ustnej Matura ustna 2027. Wszystkie 76 zadań jawnych CKE opracowanych zadanie po zadaniu: teza, argumenty z tekstu, konteksty i to, czego szuka komisja. 79 złZobacz e-book →