polskimatura.pl / Polszczyzna / kacap
🔤 Polszczyzna

kacap

Co znaczy kacap?

      Kacap to słowo pochodzące z języka ukraińskiego ("кацап") i jest określeniem pejoratywnym, a nawet pogardliwym. Oznaczało niegdyś chłopa rosyjskiego, ale z czasem określano w ten sposób w ogóle Rosjan, a następnie obywateli Związku Radzieckiego. Wyraz ten był również stosowany w odniesieniu do Białorusinów zamieszkujących Podlasie.
      W obiegu językowym powszechnym kacap używany jest w odniesieniu do człowieka ograniczonego i w tym kontekście słowo to nabiera wydźwięku rubasznego.
      Z kolei w gwarze lwowskiej wyraz kacap jest stosowany w odniesieniu do ludzi uznawanych za głupców.
      Gdyby chcieć ustalić moment, kiedy wyraz kacap zaczął nabierać wydźwięku pejoratywnego, to byłby to początek XX wieku. Warto w tym miejscu zacytować informację z Wikipedii:

      W wydanym w 1905 roku Słowniku wyrazów obcego a mniej jasnego pochodzenia Jan Aleksander Karłowicz odnotowuje słowo jako oznaczające kupca wielkoruskiego albo w ogóle Wielkorusina, nie wspomina jednak o pogardliwym wydźwięku. W takim znaczeniu pojawia się już jednak w wydanych rok później Wspomnieniach niebieskiego mundurka Wiktora Gomulickiego.
      Jednym z wytłumaczeń genezy tego słowa może być określenie, jakim Ukraińcy obdarzali Rosjan. Słowo kacap miało być złączeniem rosyjskiego как i ukraińskiego цап (jak kozioł), oznaczających kozie brody bojarów moskiewskich i innych ludzi z Księstwa Moskiewskiego, którzy zgodnie ze starymi kanonami bizantyjskimi mieli nosić kozie brody (stary obrządek).



Powrót na stronę SŁOWNIK POJĘĆ RZADKICH