Marc Chagall — od Witebska do Prowansji
Marc Chagall (1887–1985) urodził się w żydowskiej rodzinie pod Witebskiem, na terenie dzisiejszej Białorusi, i dorastał w Witebsku. Malarstwa uczył się w Petersburgu, a w 1911 roku wyjechał do Paryża. Poznał tam kubistów i poetów awangardy, a potem zamieszkał w artystycznym domu pracowni La Ruche. W Paryżu powstał obraz Ja i wieś (1911), w serwisie omawiany pod tytułem Ja i miasteczko.
Rewolucja i wyjazd
W 1914 roku przyjechał do Witebska na krótko, ale zatrzymała go wojna. W 1915 roku ożenił się z Bellą Rosenfeld, która stała się bohaterką wielu jego obrazów. Po rewolucji został komisarzem do spraw sztuki w Witebsku i założył tam szkołę artystyczną; po sporze z Kazimierzem Malewiczem przeniósł się do Moskwy, gdzie malował dekoracje dla Państwowego Żydowskiego Teatru Kameralnego. W 1922 roku opuścił Rosję na zawsze, a od 1923 roku znów mieszkał we Francji.
Wojna i ostatnie dekady
W 1941 roku, uciekając przed nazistami, wyjechał do Stanów Zjednoczonych. W 1944 roku zmarła Bella. Do Francji wrócił w 1948 roku i osiadł na południu kraju. W późnych latach projektował witraże — między innymi dla szpitala Hadassah w Jerozolimie — i namalował plafon w Operze paryskiej (1964). Zmarł w 1985 roku w Saint-Paul-de-Vence.
Dlaczego to ważne przy czytaniu jego obrazów
Prawie całe życie spędził na wygnaniu, a malował wciąż ten sam świat: żydowskie miasteczko z dzieciństwa, jego zwierzęta, skrzypków, zakochanych. Pamięć zastępuje u niego realizm — dlatego postacie latają, a domy stoją do góry nogami.
Chagall na polskimatura.pl