Wypracowanie to 35 z 60 punktów na maturze podstawowej — prawie 60% wyniku. Pokażę Ci, jak je zaplanować i napisać, za co komisja przyznaje punkty i przez jakie błędy ludzie tracą ich najwięcej.
Matura pisemna · poziom podstawowy
Poziom podstawowy
Cały arkusz w jednej książce: „Język polski w użyciu”, test historycznoliteracki i wypracowanie. Procedury, ćwiczenia z kluczem i przykłady ocenionych prac.
Cena premierowa do 31 października 2026, godz. 18.00; potem 79 zł.
Motywy, sceny i argumenty z pięciu powieści
Wypowiedź argumentacyjna krok po kroku
Czytanie i interpretacja wiersza
Nie masz karty ani BLIK-a? E-book kupisz też zwykłym przelewem — napisz na admin@polskimatura.pl, a odeślę dane do przelewu.
Wypracowanie maturalne to wypowiedź argumentacyjna: bronisz stanowiska w sprawie, którą stawia temat. Najczęściej pisze się rozprawkę, ale forma jest do wyboru — szkic krytyczny, esej, artykuł, przemówienie albo list otwarty też są dopuszczalne, jeśli praca argumentuje, a nie opowiada. Na poziomie podstawowym potrzebujesz co najmniej 300 wyrazów. Cały egzamin trwa 240 minut, a na wypracowanie warto zostawić około dwóch godzin.
Wypracowanie na poziomie podstawowym ocenia się w czterech kryteriach. Najwięcej waży drugie — to, co robisz z lekturą i kontekstami. Dlatego streszczenie, choćby najstaranniejsze, nie daje punktów: liczy się wniosek, który z utworu wyciągasz.
| Kryterium — za co przyznaje się punkty | Pkt |
|---|---|
| Spełnienie formalnych warunków poleceniaSFWPJest odwołanie do lektury obowiązkowej z listy w arkuszu — co najmniej jedno zdanie o niej musi być analityczne, nie tylko informacyjne. Praca choć częściowo dotyczy problemu z tematu, argumentuje i nie ma błędu kardynalnego. | 1 |
| Kompetencje literackie i kulturoweKLiKCzy oba utwory są wykorzystane funkcjonalnie, jak głęboka jest argumentacja i czy konteksty pogłębiają problem. Każdy błąd rzeczowy odejmuje 1 punkt. | 16 |
| Kompozycja wypowiedziKWStruktura (3 pkt) — najwyżej oceniany jest układ problemowy, nie „akapit na lekturę”. Spójność (3 pkt) — wstęp, rozwinięcie i zakończenie mówią o tym samym. Styl stosowny do egzaminu (1 pkt). | 7 |
| Język wypowiedziJWZakres i poprawność środków językowych (7 pkt), ortografia (2 pkt), interpunkcja (2 pkt). | 11 |
| Razem | 35 |
Na podstawie zasad oceniania CKE dla poziomu podstawowego (Formuła 2023). Przed egzaminem sprawdź w aktualnym informatorze i aneksie CKE, czy nic się nie zmieniło.
Na rozszerzeniu wypracowanie liczy co najmniej 400 wyrazów, a temat i kryteria oceny są zbudowane inaczej niż na podstawie. Metoda z tej strony — teza, argument oparty na scenie, funkcjonalny kontekst — działa tak samo, ale zanim zaczniesz ćwiczyć, przeczytaj: matura pisemna — rozszerzenie i konteksty na rozszerzeniu.
Najlepiej uczy się na cudzych pracach: najpierw zobacz, jak zbudowane jest dobre wypracowanie, potem napisz własne na ten sam temat.
Na poziomie podstawowym co najmniej 300, na rozszerzonym co najmniej 400. Praca krótsza niż 300 wyrazów na podstawie jest oceniana tylko w dwóch pierwszych kryteriach, więc można za nią dostać najwyżej 17 z 35 punktów. Pisz z zapasem: 450–600 wyrazów to rozsądny cel, który zostawia miejsce na argumentację.
Nie. Temat wymaga wypowiedzi argumentacyjnej, a jej forma jest do wyboru: rozprawka, szkic krytyczny, esej, artykuł, przemówienie albo list otwarty. Warunek jest jeden — praca ma bronić stanowiska, a nie opowiadać.
Dwa utwory: lekturę obowiązkową z listy podanej w arkuszu i inny utwór literacki (może to być wiersz). Do tego dwa konteksty — nie muszą być różnych rodzajów, ale każdy ma coś wnosić do argumentacji. Kontekst przywołany tylko informacyjnie jest oceniany jako częściowo funkcjonalny.
To błąd świadczący o nieznajomości lektury obowiązkowej — jej fabuły, głównych wątków albo losów głównych bohaterów — albo interpretacja, która ją fałszuje. Dotyczy tylko lektur obowiązkowych czytanych w całości. Skutek: 0 punktów za całe wypracowanie. Pomyłka w imieniu postaci drugoplanowej albo błąd w innym utworze to błąd rzeczowy — kosztuje 1 punkt.
Nie ma takiego wymogu. Cytat ujęty w cudzysłów musi być jednak przytoczony poprawnie — przekręcony liczy się jako błąd rzeczowy i zabiera punkt. Jeśli nie pamiętasz dokładnego brzmienia, opisz scenę własnymi słowami.
Cały egzamin pisemny na poziomie podstawowym trwa 240 minut i obejmuje też część testową. Na wypracowanie warto zostawić około dwóch godzin: kwadrans na plan przed pisaniem i kilka minut na sprawdzenie na końcu.