Bajki Krasickiego – test | polskimatura.pl

Wybierz po jednej odpowiedzi w każdym pytaniu, a na końcu kliknij „Sprawdź wynik". Zobaczysz poprawne odpowiedzi, swój wynik i krótkie wyjaśnienia.

1. Kto jest autorem zbioru „Bajki i przypowieści"?

Ignacy Krasicki Adam Mickiewicz Jan Kochanowski Aleksander Fredro

Autorem jest Ignacy Krasicki — „książę poetów" polskiego oświecenia, biskup, czołowy satyryk i bajkopisarz. Zbiór ukazał się w 1779 r.

2. W której epoce tworzył Krasicki?

w renesansie w oświeceniu w romantyzmie w baroku

Krasicki to czołowy twórca oświecenia — epoki rozumu i dydaktyzmu, w której literatura miała „bawiąc, uczyć".

3. Czym jest bajka jako gatunek?

długą powieścią o miłości pieśnią żałobną krótkim utworem dydaktycznym z morałem dramatem scenicznym

Bajka to krótki utwór dydaktyczny, w którym pod alegoryczną fabułką kryje się morał — nauka o świecie i ludziach.

4. Co oznacza, że bajka jest alegoryczna?

że jest bardzo długa że zwierzęta, rośliny lub przedmioty przedstawiają ludzkie typy i postawy że nie ma w niej morału że jest pisana prozą naukową

W alegorii lis to spryt i fałsz, wilk — przemoc, jagnię — niewinność. Dzięki temu jednostkowa scenka mówi o całej ludzkości.

5. Jaki typ bajki uprawiał głównie Krasicki?

bajkę epigramatyczną — krótką, z celną pointą bajkę rozbudowaną, wielowątkową bajkę baśniową dla dzieci bajkę bez morału

Krasicki jest mistrzem bajki epigramatycznej — w kilku wersach mieści całą sytuację i morał (jak w „Jagnięciu i wilcach").

6. Jaki morał płynie z bajki „Jagnię i wilcy"?

pracowitość zawsze popłaca trzeba oszczędzać pieniądze przyjaźń jest najważniejsza silniejszy zawsze znajdzie pretekst, by skrzywdzić słabszego

Bajka zaczyna się od słów „Zawżdy znajdzie przyczynę, kto zdobyczy pragnie" — to gorzka prawda o świecie, w którym rządzi prawo silniejszego.

7. O czym mówi bajka „Ptaszki w klatce"?

o tęsknocie za wolnością — stary czyżyk płacze, choć w klatce ma wygody o chciwości lisa o pysze szczura o fałszywej pobożności

Młody czyżyk, urodzony w klatce, nie rozumie tęsknoty starego, który zaznał wolności. Wolność doceniają tylko ci, którzy ją utracili.

8. W bajce „Kruk i lis" lis zdobywa ser, ponieważ…

okrada kruka siłą prosi kruka grzecznie wygrywa z krukiem w zawodach schlebia krukowi, a ten daje się zwieść pochlebstwu

Lis chwali głos kruka; próżny ptak otwiera dziób, by zaśpiewać, i upuszcza ser. „Bywa często zwiedzionym, kto lubi być chwalonym".

9. Jaką wadę piętnuje bajka „Kruk i lis"?

próżność i naiwność wobec pochlebstwa lenistwo skąpstwo gniew

Bajka ostrzega przed pochlebcami i przed własną próżnością — łatwo paść ofiarą cwaniaka, gdy lubimy słuchać pochwał.

10. Co spotyka zadufanego szczura w bajce „Szczur i kot"?

zostaje królem ucieka do lasu ginie schwytany przez kota w chwili próżnej dumy zostaje nagrodzony

Szczur, przekonany, że kadzidła palą na jego cześć, ginie w mgnieniu oka. Pycha sama ściąga zgubę.

11. Jaką wadę obnaża bajka „Dewotka"?

odwagę hojność pracowitość fałszywą, pozorną pobożność (obłudę)

Tytułowa dewotka gorliwie się modli, a zaraz potem znęca się nad służącą. Pobożność okazuje się tylko maską dla okrucieństwa.

12. Czemu służy morał w bajce?

pouczeniu — przekazaniu prawdy moralnej lub życiowej ozdobie i rymowi rozbawieniu bez celu opisaniu przyrody

Morał to sedno bajki — nauka, którą czytelnik ma wynieść z opowiastki. Bywa wypowiedziany wprost lub zawarty w poincie.

13. Które stwierdzenie o morałach Krasickiego jest prawdziwe?

są zawsze pogodne i pocieszające nie pojawiają się w jego bajkach bywają gorzkie i realistyczne — pokazują świat takim, jaki jest dotyczą wyłącznie zwierząt, nie ludzi

Pod lekką, alegoryczną formą Krasicki ukrywa gorzką, realistyczną diagnozę natury ludzkiej — nie pociesza, lecz przestrzega.

14. Czym różni się bajka od baśni?

bajka jest krótka, dydaktyczna i alegoryczna, a baśń to dłuższa, fantastyczna opowieść niczym, to synonimy baśń ma morał, a bajka nie bajka jest zawsze pisana prozą

Bajka to zwięzły, dydaktyczny utwór z morałem; baśń jest dłuższa, pełna magii i cudowności. To częsta pułapka — nie należy ich mylić.

15. Jaki cel literatury realizują bajki Krasickiego (zgodnie z duchem oświecenia)?

wyłącznie zabawę opis historii Polski głoszenie kultu uczuć „bawiąc, uczyć" — krytykować wady i poprawiać obyczaje

Bajki realizują oświeceniowy program: łączą rozrywkę z nauką moralną. Krytykując wady, mają poprawiać obyczaje i uczyć rozsądku.

Wskazówka maturalna: bajki Krasickiego przydają się do tematów o wadach ludzkich, wolności, prawie silniejszego, pochlebstwie oraz o dydaktycznej roli literatury. Naturalnie zestawia się je z „Satyrami" Krasickiego i „Skąpcem" Moliera (krytyka wad przez śmiech).

Ignacy Krasicki, Bajki

Chcesz lepiej opanować tę lekturę?

Czytaj dalej w tym dziale