Scenariusze lekcji z modernizmu

Zbrodnia i kara w cyklu lekcji

Dział zawiera obecnie materiały do jednej powieści, ale za to bardzo obszerne: kilkanaście scenariuszy do Zbrodni i kary. Ta powieść jest lekturą obowiązkową na poziomie podstawowym, w całości, i ma pięć zadań jawnych na maturze ustnej — od walki człowieka ze swoimi słabościami po motyw przemiany bohatera. Dostojewski wydał ją w 1866 roku, w czasach polskiego pozytywizmu, a mimo to uczymy jej przy modernizmie: psychologia bohatera, rozbita świadomość i spór idei zapowiadają literaturę XX wieku.

Jak pogrupować scenariusze

Raskolnikow. Jego sytuacja i stan umysłu, przyczyny zbrodni, portret psychologiczny, praca z wybranymi fragmentami i sen bohatera. Od tego bloku warto zacząć: uczeń musi zrozumieć, kim jest człowiek, który zabija, zanim zacznie oceniać jego teorię.

Problematyka moralna. Credo nihilisty, pytania o człowieka i prawda o tym, co dzieje się w człowieku, a co widać z zewnątrz — z sędzią śledczym Porfirym jako przeciwnikiem w rozmowie.

Inni bohaterowie. Sonia i postacie dalszoplanowe. Tu dobrze sprawdza się praca w grupach: każda bierze jedną postać i pokazuje, jak odbija ona Raskolnikowa.

Forma. Powieść polifoniczna, obraz Petersburga oraz dwie metody pracy — grafosymbolika i podtekstowanie, czyli wypowiadanie tego, czego bohaterowie nie mówią wprost. Ten blok najlepiej zostawić na koniec, kiedy klasa zna już całość.

Gdzie dalej

• Wszystkie scenariusze do Zbrodni i kary
• Raskolnikow — sytuacja egzystencjalna i stan umysłu
• Credo nihilisty — problematyka moralna
• Polifoniczność powieści
• Dla ucznia: opracowanie Zbrodni i kary
• Zadania jawne CKE do Zbrodni i kary