Adam Asnyk (1838–1897) to poeta epoki pozytywizmu, który łączył romantyczną wrażliwość z trzeźwym, dojrzałym spojrzeniem na świat. Uczestnik powstania styczniowego, po jego klęsce stał się jednym z głosów pokolenia, które musiało pogodzić dawne ideały z nową rzeczywistością pracy i nauki.
Ten słynny wiersz to apel do pokolenia, które nie chce przyjąć zmian. „Daremne żale, próżny trud, bezsilne złorzeczenia!" — zaczyna poeta i przekonuje, że nie da się zatrzymać biegu czasu ani powstrzymać postępu. Trzeba „z żywymi naprzód iść", a nie rozpaczać nad przeszłością.
To manifest pozytywistycznej postawy: zamiast romantycznego rozpamiętywania klęsk — akceptacja zmian i działanie. Jednocześnie wiersz nie jest zimny; przebija z niego melancholia człowieka, który rozumie, że przemijanie boli, ale jest prawem natury.
Asnyk to pomost między romantyzmem a pozytywizmem — pokazuje, jak epoka przejmuje idee i je przekształca. „Daremne żale" to doskonały materiał do tematów o przemijaniu, postępie, konflikcie pokoleń i postawie wobec zmian. Warto zestawić go z filozofią Heraklita („wszystko płynie") i poezją Kochanowskiego.