Adam Asnyk (1838–1897) to poeta epoki pozytywizmu, który łączył romantyczną wrażliwość z trzeźwym, dojrzałym spojrzeniem na świat. Uczestnik powstania styczniowego, po jego klęsce stał się jednym z głosów pokolenia, które musiało pogodzić dawne ideały z nową rzeczywistością pracy i nauki.
Ten słynny wiersz to apel do pokolenia, które nie chce przyjąć zmian. „Daremne żale, próżny trud, bezsilne złorzeczenia!" — zaczyna poeta i przekonuje, że nie da się zatrzymać biegu czasu ani powstrzymać postępu. Trzeba „z żywymi naprzód iść", a nie rozpaczać nad przeszłością.
To manifest pozytywistycznej postawy: zamiast romantycznego rozpamiętywania klęsk — akceptacja zmian i działanie. Jednocześnie wiersz nie jest zimny; przebija z niego melancholia człowieka, który rozumie, że przemijanie boli, ale jest prawem natury.
Asnyk to pomost między romantyzmem a pozytywizmem — pokazuje, jak epoka przejmuje idee i je przekształca. „Daremne żale" to doskonały materiał do tematów o przemijaniu, postępie, konflikcie pokoleń i postawie wobec zmian. Warto zestawić go z filozofią Heraklita („wszystko płynie") i poezją Kochanowskiego.
Matura pisemna · poziom podstawowy
Poziom podstawowy
Cały arkusz w jednej książce: „Język polski w użyciu”, test historycznoliteracki i wypracowanie. Procedury, ćwiczenia z kluczem i przykłady ocenionych prac.
Cena premierowa do 31 października 2026, godz. 18.00; potem 79 zł.
Motywy, sceny i argumenty z pięciu powieści
Wypowiedź argumentacyjna krok po kroku
Czytanie i interpretacja wiersza
Nie masz karty ani BLIK-a? E-book kupisz też zwykłym przelewem — napisz na admin@polskimatura.pl, a odeślę dane do przelewu.