John Donne — spór ze śmiercią
John Donne (1572–1631) przeszedł drogę od dworskiego poety i autora śmiałych wierszy miłosnych do duchownego i słynnego kaznodziei — od 1621 roku był dziekanem katedry św. Pawła w Londynie. Wyrósł w rodzinie katolickiej w czasach, gdy katolicy w Anglii byli prześladowani, i dopiero jako dorosły przeszedł do Kościoła anglikańskiego. Większość jego wierszy ukazała się drukiem dopiero po jego śmierci.
Co wyróżnia jego wiersze
Donne jest najważniejszym z tak zwanych poetów metafizycznych. Ich znakiem rozpoznawczym jest koncept: zaskakujące, intelektualne porównanie, które łączy rzeczy z pozoru odległe — miłość z cyrklem, ciało chorego z mapą. Wiersz Donne'a przypomina spór albo przemówienie: ma tezę, argumenty i puentę. Tak jest w Sonecie X ze zbioru Sonetów świętych, w którym poeta zwraca się do śmierci, odbiera jej powagę i kończy paradoksem, że to ona sama umrze.
Po co go czytać
Donne'a nie ma w wykazie lektur, ale jest idealnym kontekstem do poetów baroku, którzy w wykazie są. Z Sępem Szarzyńskim łączy go niepokój o zbawienie i gęsty, retoryczny wiersz, z Morsztynem — upodobanie do konceptu. Polskie przekłady, w tym Stanisława Barańczaka, są chronione prawem autorskim, więc przy cytacie podajemy tłumacza i nie przepisujemy całych utworów.
John Donne na polskimatura.pl
Sonet X
←
Powrót do epokiBarok
