polskimatura.pl / Epoki / Barok / Mikołaj Sęp Szarzyński
📜 Barok

Mikołaj Sęp Szarzyński

Życie i twórczość Mikołaja Sępa Szarzyńskiego


Interpretacja wierszy Mikołaja Sępa Szarzyńskiego

Mikołaj Sęp Szarzyński — poeta niepokoju i wiary

Mikołaj Sęp Szarzyński (ok. 1550–1581) żył krótko, na Rusi Czerwonej, w okolicach Lwowa. Jego wiersze zebrał i wydał po jego śmierci brat Jakub — w 1601 roku ukazał się tom Rytmy abo wiersze polskie. Choć tworzył jeszcze w czasach Kochanowskiego, uważa się go za prekursora polskiego baroku i głównego przedstawiciela poezji metafizycznej.

Co wyróżnia jego wiersze

U Kochanowskiego świat jest uporządkowanym domem, u Sępa — polem walki. Człowiek jest w jego sonetach słaby, rozdarty między pragnieniem Boga a przywiązaniem do rzeczy przemijających, nieustannie atakowany przez szatana, świat i ciało. Ten niepokój słychać w samej budowie wiersza: w przestawnym szyku, przerzutniach, antytezach, pytaniach retorycznych, zdaniach, które się łamią i przyspieszają. Ratunkiem nie jest rozum ani umiar, lecz łaska — człowiek sam nie wygra tej wojny.

Sęp Szarzyński na maturze

W wykazie lektur Sęp Szarzyński należy do „poetów baroku”, z których twórczości wybiera się wiersze do zadań. Najczęściej wracają Sonet I o krótkości i niepewności żywota oraz Sonet IV o wojnie z szatanem, światem i ciałem. W wypracowaniu dobrze pokazać, jak środki stylistyczne oddają duchowy niepokój, i zestawić Sępa z renesansowym spokojem Kochanowskiego.

Mikołaj Sęp Szarzyński na polskimatura.pl



←Barok — Vanitas (Claesz)Powrót do epokiBarok
Okładka e-booka „Matura ustna 2027” E-book · 213 stron Wszystkie 76 zadań jawnych — opracowane po kolei E-book Matura ustna 2027: do każdego zadania z puli CKE propozycja tezy, argumenty oparte na lekturze i konteksty. Plus 15 autorskich zadań niejawnych do treningu drugiej części egzaminu. Zobacz e-book →

Najpierw sprawdź za darmo — bezpłatny fragment, 8 stron →

Okładka e-booka „Wielka piątka powieści przed maturą” E-book · 135 stron Pięć powieści, które wracają na maturze najczęściej E-book Wielka piątka powieści przed maturą: Lalka, Zbrodnia i kara, Przedwiośnie, Ferdydurke i Rok 1984 — każda oglądana z kilku stron naraz: motywy z przypisaną sceną, zestawienia z innymi lekturami, gotowe tezy i Czerwona strefa przeinaczeń. Zobacz e-book →

Najpierw sprawdź za darmo — fragment do wszystkich pięciu powieści, 41 stron →

Nie masz karty ani BLIK-a? Każdy e‑book kupisz też zwykłym przelewem — napisz na admin@polskimatura.pl, a odeślę dane do przelewu.

Potrzebujesz pomocy?

Chcesz lepiej zrozumieć ten materiał?

Na korepetycjach online wspólnie omówimy lekturę, interpretację i konteksty — tak, żebyś świetnie poradził sobie na maturze. Indywidualnie, w Twoim tempie.

Sprawdź korepetycje z języka polskiego → tel.512 858 679 mailadmin@polskimatura.pl

Czytaj dalej w tym dziale