Dom bywa ostoją i wartością, gniazdem tradycji, ale też miejscem fałszu i rozpadu. Masz tu ujęcia motywu, najważniejsze teksty kultury i wskazówki na maturę pisemną i ustną.
Warto rozróżnić, czym dom jest dla bohaterów:
Dom jako ostoja i wartość — bezpieczna przystań, fundament tożsamości. Dom jako gniazdo tradycji — miejsce, gdzie żyją obyczaj, pamięć i więź pokoleń. Dom fałszywy — przestrzeń pozorów i obłudy (kołtuństwo mieszczańskie). Rozpad domu i rodziny — utrata wartości, chaos, brak porozumienia. Najlepsze prace zestawiają dom-ostoję z domem-fałszem albo rozpadem.
Dobierz ujęcie pasujące do tematu i dopowiedz, jaki obraz domu i rodziny wyłania się z danego tekstu.
Szlachecki dwór w Soplicowie to wzorzec domu jako ostoi polskości: rządzi tu obyczaj, gościnność i pamięć o przeszłości. Dom staje się symbolem ładu i wspólnoty narodowej.
Do tematu: dom jako ostoja tradycji i tożsamości; gniazdo, które łączy pokolenia.
Dom Korczyńskich i zaścianek Bohatyrowiczów wiążą rodzinę z ziemią, pracą i pamięcią przodków (mogiła powstańcza). Trwałość rodziny opiera się tu na wierności tradycji i wspólnej pracy.
Do tematu: dom oparty na pracy i pamięci; rodzina jako strażniczka wartości.
Mieszczański dom Dulskiej to świat pozorów i obłudy: „moralność" na pokaz, brud chowany przed sąsiadami. Rodzina staje się wylęgarnią kołtuństwa i zakłamania.
Do tematu: dom jako przestrzeń fałszu i pozorów; krytyka mieszczańskiej rodziny.
„Nowoczesna" rodzina Młodziaków za wszelką cenę chce uchodzić za postępową, lecz i ona okazuje się więźniem Formy i konwenansu. Gombrowicz demaskuje sztuczność rodzinnych ról.
Do tematu: rodzina jako teatr ról i pozorów; sztuczność więzi domowych.
Dom rodziny Artura to obraz całkowitego rozkładu: brak zasad, ról i autorytetów. Rozpad rodziny staje się tu metaforą upadku wartości w całym świecie.
Do tematu: rozpad domu i rodziny; dom jako lustro kryzysu wartości.
Zenon Ziembiewicz, mimo postanowień, powtarza wzorce wyniesione z rodzinnego Boleborzy. Rodzina kształtuje człowieka — i ciąży nad jego wyborami bardziej, niż chciałby przyznać.
Do tematu: wpływ domu rodzinnego na losy człowieka; dziedziczenie schematów.
Mocna praca pokazuje, że dom bywa fundamentem albo więzieniem — i pyta, co decyduje o jego wartości.
Gotowe omówienia wierszy, w których ten motyw jest nośny — z tezą, argumentacją i kontekstami do wykorzystania w wypracowaniu.
Matura pisemna · poziom podstawowy
Poziom podstawowy
Cały arkusz w jednej książce: „Język polski w użyciu”, test historycznoliteracki i wypracowanie. Procedury, ćwiczenia z kluczem i przykłady ocenionych prac.
Cena premierowa do 31 października 2026, godz. 18.00; potem 79 zł.
Motywy, sceny i argumenty z pięciu powieści
Wypowiedź argumentacyjna krok po kroku
Czytanie i interpretacja wiersza
Nie masz karty ani BLIK-a? E-book kupisz też zwykłym przelewem — napisz na admin@polskimatura.pl, a odeślę dane do przelewu.