Egzamin poprawkowy z polskiego po klasie drugiej technikum — zakres i sprawdzian

Zdajesz poprawkę po klasie drugiej technikum? Jest e-book ułożony pod technikum: dwie ścieżki zakresu, plan dzień po dniu, sześć sprawdzianów z modelami i dwa egzaminy próbne w dwóch wariantach. Zobacz e-book →

E-book na egzamin poprawkowy po klasie drugiej technikum

E-book do pobrania · 58 stron

Dwie ścieżki zakresu — uczysz się tego, co obowiązuje w twojej klasie

karta „Mój zakres” i test diagnostyczny
trzy tempa: 14 dni, 7 dni albo 48 godzin
sześć sprawdzianów z modelami odpowiedzi
dwa egzaminy próbne z kluczem
18 zestawów do części ustnej
egzaminy próbne w dwóch wariantach

49 zł Zobacz, co w środku → plik od razu po płatności

Ważne — sprawdź swój zakres. Podział epok między klasy bywa różny w zależności od podręcznika i decyzji nauczyciela. Bywa, że w klasie drugiej technikum omawia się jeszcze renesans albo zaczyna romantyzm — sprawdź swój zakres i skorzystaj z zagadnień właściwych epok. Wiążący jest zakres podany w wymaganiach z Twojej szkoły — jeśli różni się od poniższego, po prostu skorzystaj z zagadnień właściwych epok (każda epoka jest tu opisana osobno, a komplet znajdziesz na stronie głównej egzaminu poprawkowego).

Jak wygląda egzamin poprawkowy?

Egzamin poprawkowy z języka polskiego składa się z części pisemnej i części ustnej. Przeprowadza się go w ostatnim tygodniu wakacji — dokładny termin wyznacza dyrektor szkoły i znajdziesz go w informacji ze szkoły. Zakres materiału oraz wymagania przygotowuje Twój nauczyciel polskiego.

Część pisemna (zwykle ok. 45–60 minut) — zadania sprawdzające znajomość epok, pojęć i lektur oraz krótsza lub dłuższa wypowiedź pisemna.
Część ustna — odpowiedź na wylosowany zestaw pytań z omawianego materiału (przykładowe zestawy znajdziesz w materiałach niżej).

Zagadnienia epoka po epoce (poziom podstawowy)

Dla każdej epoki: lektury obowiązkowe z podstawy programowej, kluczowe pojęcia i umiejętności, które sprawdza egzamin. Do każdej epoki masz też pełne opracowanie na naszej stronie.

Barok

opracowanie epoki →

Lektury obowiązkowe (poziom podstawowy)

wybrane wiersze poetów epoki baroku (np. Mikołaj Sęp Szarzyński, Daniel Naborowski, Jan Andrzej Morsztyn — zgodnie z omawianymi na lekcji)
Molier, „Skąpiec” — całość

Pojęcia, które musisz znać

kontrast i niepokój barokowy; vanitas
konceptyzm, paradoks, oksymoron, hiperbola
sarmatyzm i jego blaski oraz cienie
poezja metafizyczna a poezja dworska

Co musisz umieć

wskazać środki stylu barokowego (koncept, kontrast, oksymoron) w omawianych wierszach
omówić barokowe ujęcie przemijania (vanitas) i niepokoju egzystencjalnego
scharakteryzować Harpagona: komizm postaci a dramat rodziny; skąpstwo jako namiętność niszcząca człowieka
objaśnić pojęcie sarmatyzmu i jego obecność w kulturze polskiej

Oświecenie

opracowanie epoki →

Lektury obowiązkowe (poziom podstawowy)

Ignacy Krasicki — wybrana satyra
Ignacy Krasicki, „Hymn do miłości ojczyzny”

Pojęcia, które musisz znać

racjonalizm, empiryzm, krytycyzm
klasycyzm oświeceniowy; dydaktyzm literatury
satyra, bajka, hymn; komedia polityczna
publicystyka doby Sejmu Wielkiego (ogólnie)

Co musisz umieć

objaśnić program naprawy Rzeczypospolitej w literaturze oświecenia (uczyć bawiąc)
omówić mechanizm satyry Krasickiego (np. krytyka wad narodowych: pijaństwo, życie modne)
zinterpretować „Hymn do miłości ojczyzny” jako wzór patriotyzmu ofiarnego
odróżnić klasycyzm od sentymentalizmu (ogólnie)

Przykładowy sprawdzian — 60 minut

Tak może wyglądać część pisemna egzaminu po klasie drugiej technikum. Zadania obejmują cały zakres — rozwiąż je na kartce, pilnując czasu, a potem sprawdź odpowiedzi w opracowaniach epok i lektur.

⏱ 60 minut∑ 25 punktówzaliczenie zwykle od ok. 50% — o progu decyduje nauczyciel

Część A–B · wiedza o epokach i znajomość lektur (17 p.)

1.Wyjaśnij pojęcia: vanitas, koncept barokowy.2 p.

2.(barok) Wskaż i nazwij dwa środki typowe dla stylu barokowego oraz wyjaśnij, jaki niepokój wyraża poezja metafizyczna (np. Mikołaj Sęp Szarzyński).3 p.

3.Harpagon — postać komiczna czy tragiczna? Zajmij stanowisko i uzasadnij je dwoma argumentami z „Skąpca”.3 p.

4.(barok) Wyjaśnij pojęcie sarmatyzmu. Podaj jego blaski i cienie.2 p.

5.Wyjaśnij, na czym polegał dydaktyzm literatury oświecenia („uczyć — bawiąc”).2 p.

6.Omów mechanizm krytyki w wybranej satyrze Ignacego Krasickiego: co i w jaki sposób zostaje ośmieszone?3 p.

7.(oświecenie) Jaki wzór patriotyzmu głosi „Hymn do miłości ojczyzny” I. Krasickiego?2 p.

Część C · dłuższa wypowiedź (8 p.)

8.Literatura wobec wad ludzkich i społecznych — omów zagadnienie, odwołując się do „Skąpca” Moliera oraz wybranej satyry Krasickiego (min. 150 słów).8 p.

W ocenie wypowiedzi liczą się: teza, rzeczowe odwołania do utworów, kompozycja i poprawność języka — tak jak w wypracowaniu maturalnym, tylko w krótszej formie.

🔑 Pokaż model odpowiedzi ▾

Najpierw rozwiąż sprawdzian samodzielnie — dopiero potem sprawdź się poniżej. To odpowiedzi modelowe: Twoja wersja może brzmieć inaczej i wciąż być poprawna. Liczy się rzeczowość i odwołanie do tekstu.

1.Pojęcia: vanitas, koncept barokowy.2 p.

Vanitas — „marność”; barokowe (za biblijnym Koheletem) przekonanie o przemijalności i nietrwałości wszystkiego, co doczesne.
Koncept barokowy — wyszukany, zaskakujący pomysł artystyczny (oparty na paradoksie, kontraście, grze słów), który organizuje utwór i ma zadziwić odbiorcę.

2.Środki stylu barokowego i niepokój poezji metafizycznej.3 p.

Środki barokowe (dwa): oksymoron (np. „zimny ogień”), kontrast, paradoks, hiperbola, inwersja, koncept. Poezja metafizyczna Sępa Szarzyńskiego (np. „O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem…”) wyraża niepokój egzystencjalny: człowiek jest „wątły, niebaczny, rozdwojony w sobie”, rozdarty między pokusami „świata łakomego” a dążeniem do Boga; życie to nieustanna walka, a jedynym oparciem jest Bóg.

3.Harpagon — komiczny czy tragiczny?3 p.

Można bronić obu stanowisk; najpełniejsza odpowiedź łączy je. Komiczny: jego skąpstwo budzi śmiech — rozmawia ze szkatułką jak z ukochaną, wszystkich podejrzewa o kradzież, w panice chwyta samego siebie za rękę jako „złodzieja”. Tragiczny (dramatyczny) rys: skąpstwo niszczy rodzinę — ojciec staje na drodze szczęścia dzieci i liczy się dla niego wyłącznie pieniądz; namiętność odczłowiecza go, czyni niewolnikiem złota. (Uzasadnij dwoma konkretami z tekstu.)

4.Sarmatyzm — blaski i cienie.2 p.

Sarmatyzm — kultura i ideologia szlachty polskiej baroku, oparta na micie pochodzenia od starożytnych Sarmatów. Blaski: umiłowanie wolności, przywiązanie do tradycji i wiary, gościnność, patriotyzm i gotowość obrony kraju. Cienie: ksenofobia i nietolerancja, zacofanie, pijaństwo, warcholstwo, megalomania oraz prywata (nadużywanie liberum veto).

5.Dydaktyzm literatury oświecenia.2 p.

Literatura oświecenia miała pouczać i naprawiać (wady, obyczaje, państwo), ale w atrakcyjnej, przystępnej formie — docere et delectare, „uczyć bawiąc”. Satyra, bajka i komedia ośmieszały wady, by śmiechem skłonić czytelnika do poprawy.

6.Mechanizm satyry Krasickiego.3 p.

Satyra piętnuje wady, ośmieszając je, by skłonić do poprawy („satyra prawdę mówi”). Środki: wyostrzenie i karykatura wady, ironia, obraz-przykład. Np. w „Pijaństwie” bohater długo krytykuje pijaństwo, po czym… wychodzi się napić — ironiczne obnażenie nałogu i ludzkiej niekonsekwencji; w „Żonie modnej” ośmieszona zostaje bezmyślna moda na cudzoziemszczyznę i rujnujące wydatki.

7.Wzór patriotyzmu w „Hymnie do miłości ojczyzny”.2 p.

Utwór („Święta miłości kochanej ojczyzny…”) głosi patriotyzm ofiarny: prawdziwa miłość ojczyzny wymaga poświęceń, cierpienia, a nawet oddania życia — „Byle cię można wspomóc, byle wspierać, / Nie żal żyć w nędzy, nie żal i umierać”. Stał się pieśnią-hymnem, wzywającą do służby dobru wspólnemu ponad interes prywatny.

8.Wypracowanie: literatura wobec wad ludzkich i społecznych.8 p.

Poniżej krótkie wypracowanie modelowe (ok. 200 słów) z tezą, odwołaniami do „Skąpca” i satyry Krasickiego oraz wnioskiem.

Teza. Literatura od dawna pełni funkcję zwierciadła, w którym człowiek może dostrzec własne wady — nie po to, by go ranić, lecz by go poprawić. Pokazują to „Skąpiec” Moliera i satyry Ignacego Krasickiego.

Rozwinięcie. Molier w „Skąpcu” ośmiesza chciwość. Harpagon, dla którego pieniądz jest ważniejszy niż dzieci, budzi śmiech (rozmowa ze szkatułką, chorobliwa podejrzliwość), ale i przestrogę: skąpstwo niszczy rodzinę i odczłowiecza. Komedia demaskuje wadę, obnażając jej absurd.

Krasicki w satyrach (np. „Pijaństwo”, „Żona modna”) piętnuje wady narodowe — nałóg, bezmyślną modę, rozrzutność. Posługuje się ironią i wyrazistym przykładem: bohater sam sobie przeczy, co obnaża jego słabość. Zgodnie z zasadą „uczyć bawiąc” śmiech ma prowadzić do poprawy.

Wniosek. Oba utwory dowodzą, że literatura potrafi leczyć śmiechem: nazywając wadę i czyniąc ją śmieszną, skłania czytelnika do refleksji nad sobą. Krytyka nie jest tu celem samym w sobie — służy naprawie człowieka i społeczeństwa.

Możesz odwołać się do innych utworów satyrycznych czy komediowych — ważne, by teza była broniona konkretnymi przykładami z tekstów wskazanych w poleceniu.

Plan powtórki na 7 dni

Dzień 1: przeczytaj wymagania ze swojej szkoły i porównaj z zagadnieniami wyżej. Wypisz lektury i pojęcia, których nie pamiętasz.
Dni 2–4: po jednej epoce dziennie — najpierw opracowanie epoki, potem streszczenia i problematyka lektur z listy.
Dzień 5: pojęcia i terminy (sprawdź się: czy umiesz każde objaśnić własnymi słowami i podać przykład z lektury?).
Dzień 6: rozwiąż przykładowy sprawdzian wyżej — na czas, 60 minut, bez zaglądania do notatek.
Dzień 7: wróć tylko do tego, co poszło najsłabiej. Przygotuj 2–3 zdania odpowiedzi na głos do każdego zagadnienia (trening części ustnej).

📖 Opracowania lektur 🎯 Testy z lektur i epok 📚 Słownik pojęć ✍️ Jak pisać wypracowanie

Egzamin poprawkowy z języka polskiego po klasie drugiej (technikum)