Kazimierz Przerwa-Tetmajer (1865–1940) urodził się w Ludźmierzu na Podhalu, zmarł w Warszawie. W ostatniej dekadzie XIX wieku był najpopularniejszym poetą Młodej Polski — jego Poezje, wydawane w kolejnych seriach, czytało całe pokolenie. Pisał też prozę o Tatrach i góralach: cykl Na Skalnym Podhalu i Legendę Tatr. Ostatnie lata życia przeżył w chorobie i biedzie. Jego przyrodnim bratem był malarz Włodzimierz Tetmajer, w którego domu w Bronowicach odbyło się wesele opisane przez Wyspiańskiego.
Tetmajer najpełniej wyraził nastroje końca wieku: zwątpienie w wartości, poczucie bezsensu, ucieczkę w nirwanę, sztukę i miłość zmysłową. Koniec wieku XIX to niemal manifest dekadentyzmu — pytania bez odpowiedzi i postawa bezradnego wycofania. Drugą stroną tej poezji jest pejzaż tatrzański, malowany nastrojem i dźwiękiem: impresjonistyczne obrazy mgły, światła i ciszy, jak w Melodii mgieł nocnych. Wiersze Tetmajera mają wyraźny rytm i rym, łatwo zapadają w pamięć — dlatego tak szybko stały się głosem pokolenia.
W wykazie lektur Przerwa-Tetmajer jest wśród poetów, z których twórczości wybiera się wiersze do zadań, bez wskazanego tytułu. Najczęściej wraca Koniec wieku XIX jako klucz do dekadentyzmu oraz liryka tatrzańska jako przykład impresjonizmu w poezji. Przydaje się przy tematach o kryzysie wartości, o przyrodzie i o tym, jak literatura wyraża nastrój epoki.
Powrót do epokiMłoda Polska
Matura pisemna · poziom podstawowy
Poziom podstawowy
Cały arkusz w jednej książce: „Język polski w użyciu”, test historycznoliteracki i wypracowanie. Procedury, ćwiczenia z kluczem i przykłady ocenionych prac.
Cena premierowa do 31 października 2026, godz. 18.00; potem 79 zł.
Motywy, sceny i argumenty z pięciu powieści
Wypowiedź argumentacyjna krok po kroku
Czytanie i interpretacja wiersza
Nie masz karty ani BLIK-a? E-book kupisz też zwykłym przelewem — napisz na admin@polskimatura.pl, a odeślę dane do przelewu.