polskimatura.pl / Epoki / Pozytywizm / Bolesław Prus
📜 Pozytywizm

Bolesław Prus

Bolesław Prus (1847–1912) — naprawdę Aleksander Głowacki — był przede wszystkim dziennikarzem, i to widać w jego prozie: obserwuje miasto, ceny, ludzi i mechanizmy społeczne z dokładnością reportera.

Jako szesnastolatek poszedł do powstania styczniowego, został ranny i trafił do więzienia. Z tego doświadczenia wyniósł nieufność wobec wielkich gestów i przekonanie, że Polsce potrzebna jest praca, a nie kolejny zryw. Lalka jest powieścią właśnie o tym: o człowieku, który chce zbudować coś trwałego w świecie, który mu na to nie pozwala.

Bolesław Prus — portret
Bolesław Prus
Więcej o autorze

Życie

Urodzony w Hrubieszowie, wcześnie osierocony, wychowywany przez krewnych. Udział w powstaniu styczniowym zakończył się raną i aresztowaniem — miał wtedy szesnaście lat. Studiował w Szkole Głównej w Warszawie, ale studiów nie ukończył z braku pieniędzy.

Utrzymywał się z pisania felietonów. Jego Kroniki tygodniowe ukazywały się przez czterdzieści lat i są dziś jednym z najlepszych źródeł do dziejów codziennej Warszawy. Pseudonim „Prus" wziął od herbu rodowego, bo felietonistyka uchodziła za zajęcie mało poważne i wolał nie podpisywać jej nazwiskiem.

Najważniejsze utwory

Lalka1890 · lektura obowiązkowa
Faraon1897 · powieść o władzy
Emancypantki1894
Kamizelkanowela
Katarynkanowela
Z legend dawnego Egiptunowela

Dlaczego jest ważny

Realizm bez złudzeń. Prus nie idealizuje ani arystokracji, ani mieszczaństwa, ani nauki. Wokulski jest człowiekiem zdolnym i pracowitym, a mimo to przegrywa — bo świat przedstawiony w Lalce nie nagradza zasług, tylko urodzenie.

Powieść jako panorama. W Lalce mieści się cała Warszawa: sklep, salon, kamienica, ulica, cmentarz. Dzięki temu jedna książka wystarcza do ogromnej liczby tematów maturalnych.

Rzeczy, których zwykle się nie mówi na lekcji

  • Sam uważał tytuł Lalka za nieszczęśliwy. Wziął się od drobnego procesu o skradzioną lalkę, o którym Prus przeczytał w gazecie; z główną intrygą nie ma wiele wspólnego.
  • Powieść ukazywała się w odcinkach w „Kurierze Codziennym" przez ponad dwa lata — stąd jej rozmiary i chwilami luźna kompozycja.
  • Cierpiał na agorafobię. Lęk przed otwartą przestrzenią utrudniał mu podróże, choć jego bohater jeździ po Europie.
  • Był zapalonym zwolennikiem nauki — interesował się chemią, fizyką i wynalazkami; stąd Geist i jego metal lżejszy od powietrza.
Lalkalektura obowiązkowa · opracowanie i analiza
Sprawdź siętesty i sprawdziany
Dla nauczycielascenariusze lekcji i ocenianie kształtujące
Motywy, do których ten autor się przyda
pracamiłośćmiasto


Pozytywizm — Piaskarze (Gierymski)Powrót do epokiPozytywizm

E-book · 213 stron Te lektury wracają na maturze ustnej Z lektur obowiązkowych CKE ułożyła 76 zadań jawnych i ogłasza je przed egzaminem. E-book Matura ustna 2027 opracowuje każde z nich: teza, argumenty z tekstu, konteksty. Zobacz e-book →
Potrzebujesz pomocy?

Chcesz lepiej zrozumieć ten materiał?

Na korepetycjach online wspólnie omówimy lekturę, interpretację i konteksty — tak, żebyś świetnie poradził sobie na maturze. Indywidualnie, w Twoim tempie.

Sprawdź korepetycje z języka polskiego → 📞 512 858 679 📧 admin@polskimatura.pl