Dwa zadania w zestawie: jawne z puli CKE i niejawne w trzech typach. Struktura egzaminu, przykłady wypowiedzi i konteksty — pełne przygotowanie do rozmowy z komisją.
Egzamin trwa ok. 30 minut. Zdający losuje zestaw złożony z dwóch zadań — jawnego i niejawnego — i ma 15 minut na przygotowanie obu wypowiedzi.
Zadanie jawne możesz przygotować przed egzaminem, niejawnego nie przewidzisz — ale możesz opanować jego schemat. Oba omawiamy osobno, z przykładami.
Pełna baza 76 zadań z 29 lektur obowiązkowych (lista CKE 2026–2028). Każde z propozycją tezy, argumentów z lektury i kontekstów.
Zobacz wszystkie 76 zadań →Trzy typy zadań: literackie, ikoniczne i językowe — po trzy przykłady każdego typu, z podpowiedziami i schematem wypowiedzi.
Zobacz trzy typy →Pełna lista dostępna na polskimatura.pl. Poniżej kilka przykładów z linkami do opracowań.
| Lektura | Temat zadania | Opracowanie |
|---|---|---|
| Sofokles, Antygona | Konflikt prawa boskiego z prawem ludzkim | Przejdź → |
| Mickiewicz, Dziady cz. III | Martyrologia narodu polskiego | Przejdź → |
| Wyspiański, Wesele | Krytyka inteligencji i chłopów | Przejdź → |
| Prus, Lalka | Pozytywizm i klęska idealisty | Przejdź → |
| Orwell, Rok 1984 | Mechanizmy totalitaryzmu | Przejdź → |
| Borowski, Proszę państwa do gazu | Moralność w warunkach ekstremalnych | Przejdź → |
Egzamin ustny trwa około 30 minut. Zdający losuje zestaw dwóch zadań — jawne i niejawne — i ma 15 minut na przygotowanie, a następnie wygłasza obie wypowiedzi monologowe i rozmawia z komisją.
Zadanie zwykle łączy tekst literacki lub ikoniczny z problemem, który trzeba omówić na przykładach i w kontekstach.
Zadania jawne to ogłoszona wcześniej przez CKE pula pytań dotyczących lektur obowiązkowych. Część zadań na egzaminie ustnym pochodzi właśnie z tej puli.
Dlatego warto ją przerobić — pytania i przykładowe realizacje można przygotować z wyprzedzeniem. Zobacz Zadania jawne CKE.
Motyw literacki to powracający temat, który łączy różne teksty — na przykład miłość, władza, samotność, bunt czy dom.
Na egzaminie ustnym rzadko chodzi o streszczenie, a częściej o zestawienie kilku tekstów kultury wokół wspólnego problemu. Pełną bazę znajdziesz w dziale Motywy literackie.
Zacznij od znajomości lektur obowiązkowych i puli zadań jawnych. Ćwicz układanie wypowiedzi wokół motywów i dobieranie kontekstów.
Potem trenuj mówienie na głos w 15 minut — tyle masz na przygotowanie na egzaminie. Liczy się nie recytacja, lecz samodzielna teza i logiczny wywód.
Nie zostawiaj wypowiedzi pustej. Oprzyj argumentację na tym, co znasz: na motywie wskazanym w zadaniu, na kontekstach i na innych lekturach, które podejmują ten sam problem.
Komisja ocenia umiejętność argumentowania i zestawiania tekstów, więc dobrze dobrany kontekst potrafi uratować odpowiedź.