polskimatura.pl / Epoki / Antyk / Sofokles
📜 Antyk

Sofokles

Sofokles (ok. 496–406 p.n.e.) napisał ponad sto dramatów, z których zachowało się siedem. Wystarczyły, żeby na dwa i pół tysiąca lat ustalić, jak wygląda tragedia.

Jego bohaterowie nie giną dlatego, że są źli, ale dlatego, że są konsekwentni. Antygona i Kreon mają rację oboje — i właśnie dlatego kończy się to katastrofą.

Sofokles — portret
Sofokles
▸ Więcej o autorze

Życie

Ateńczyk, żył w czasach największej świetności miasta i dożył jego klęski w wojnie ze Spartą. Nie był tylko poetą: pełnił funkcje publiczne, był skarbnikiem, a nawet strategiem — jednym z dowódców Aten.

Wielokrotnie zwyciężał w konkursach dramatycznych podczas Wielkich Dionizjów, częściej niż Ajschylos i Eurypides.

Zachowane tragedie

Antygonaok. 442 p.n.e. · lektura obowiązkowa
Król Edypok. 429 p.n.e.
Elektra
Ajas
Trachinki
Filoktet

Dlaczego jest ważny

Konflikt tragiczny. Sofokles doprowadził do doskonałości sytuację, w której bohater musi wybrać między dwiema równorzędnymi racjami, a każdy wybór prowadzi do klęski. To wzorzec używany do dziś.

Reforma techniczna. Wprowadził trzeciego aktora i powiększył chór, co pozwoliło na bardziej złożoną akcję. Dzięki temu tragedia przestała być głównie śpiewem, a stała się dramatem.

Rzeczy, których zwykle się nie mówi na lekcji

  • Był strategiem Aten — jednym z dziesięciu najwyższych dowódców wojskowych; funkcję tę pełnił razem z Peryklesem.
  • Napisał ponad 120 sztuk, zachowało się siedem. Reszta znana jest tylko z tytułów i fragmentów.
  • Król Edyp to wzorcowa tragedia analityczna — akcja polega na odkrywaniu tego, co już się wydarzyło.
  • Podobno w sądzie bronił się, czytając własny dramat. Syn zarzucał mu starczą niepoczytalność; Sofokles przeczytał fragment Edypa w Kolonos i sprawę oddalono.
Antygonalektura obowiązkowa
Król Edypkontekst i analiza
Dla nauczycielascenariusze lekcji
Motywy, do których ten autor się przyda
honorwładzabuntwina i kara
←Antyk — Grupa LaokoonaPowrót do epokiAntyk
Okładka e-booka „Matura ustna 2027” E-book · 213 stron Wszystkie 76 zadań jawnych — opracowane po kolei E-book Matura ustna 2027: do każdego zadania z puli CKE propozycja tezy, argumenty oparte na lekturze i konteksty. Plus 15 autorskich zadań niejawnych do treningu drugiej części egzaminu. Zobacz e-book →

Najpierw sprawdź za darmo — bezpłatny fragment, 8 stron →

Okładka e-booka „Wielka piątka powieści przed maturą” E-book · 135 stron Pięć powieści, które wracają na maturze najczęściej E-book Wielka piątka powieści przed maturą: Lalka, Zbrodnia i kara, Przedwiośnie, Ferdydurke i Rok 1984 — każda oglądana z kilku stron naraz: motywy z przypisaną sceną, zestawienia z innymi lekturami, gotowe tezy i Czerwona strefa przeinaczeń. Zobacz e-book →

Najpierw sprawdź za darmo — fragment do wszystkich pięciu powieści, 41 stron →

Nie masz karty ani BLIK-a? Każdy e‑book kupisz też zwykłym przelewem — napisz na admin@polskimatura.pl, a odeślę dane do przelewu.

Potrzebujesz pomocy?

Chcesz lepiej zrozumieć ten materiał?

Na korepetycjach online wspólnie omówimy lekturę, interpretację i konteksty — tak, żebyś świetnie poradził sobie na maturze. Indywidualnie, w Twoim tempie.

Sprawdź korepetycje z języka polskiego → tel.512 858 679 mailadmin@polskimatura.pl

Jesteś w pierwszej klasie? Ten materiał wraca potem na maturze, a oceny z pierwszego roku ciągną się przez cztery lata. Napisałem e-book Język polski w pierwszej klasie liceum i technikum — cały rok moduł po module, ćwiczenia z kluczem odpowiedzi, pojęcia i karty do druku.

Czytaj dalej w tym dziale