Wisława Szymborska (1923–2012) pisała wiersze, które zaczynają się od rzeczy zwyczajnej — cebuli, kota, fotografii — i kończą pytaniem, na które nie ma odpowiedzi.
W odczycie noblowskim uznała, że najważniejsze dla poety są dwa słowa: „nie wiem". To nie kokieteria, tylko program. Cała jej twórczość broni prawa do niepewności przed wszystkimi, którzy mają gotowe odpowiedzi.
▸ Więcej o autorze
Życie
Całe dorosłe życie związana z Krakowem. Przez lata pracowała w redakcji „Życia Literackiego", gdzie prowadziła rubrykę Lektury nadobowiązkowe — krótkie recenzje książek zupełnie przypadkowych, od poradników po encyklopedie.
Nagrodę Nobla otrzymała w 1996 roku i przyjęła ją z widoczną niechęcią do rozgłosu; nazywała ten okres „tragedią sztokholmską". Unikała wywiadów, nie lubiła wystąpień publicznych, przyjaciołom wysyłała własnoręcznie robione kolaże.
Najważniejsze utwory
Dlaczego jest ważna
Ironia jako narzędzie poznania. Szymborska nie kpi z ludzi; kpi z pewności. Jej ironia zawsze służy temu, żeby pokazać drugą stronę oczywistości.
Zwyczajność w roli głównej. Wielkie tematy pojawiają się u niej zawsze przez drobiazg. To najlepsza lekcja tego, jak pisać o rzeczach ważnych bez patosu.
Rzeczy, których zwykle się nie mówi na lekcji
- Wyrzekła się własnych wczesnych wierszy. Debiutowała w czasach socrealizmu i nigdy nie zgodziła się na wznawianie tamtych tomów.
- Pisała limeryki i „lepieje" — żartobliwe formy, które traktowała całkiem serio jako ćwiczenie z języka.
- Robiła kolaże z wycinków i rozsyłała je jako pocztówki; dziś są osobnym zbiorem.
- Napisała około 350 wierszy — bardzo mało jak na sześćdziesiąt lat pracy. Odrzucała niemal wszystko.
Powrót do epokiWspółczesność