Współczesność to literatura od 1939 roku do dziś — naznaczona doświadczeniem dwóch totalitaryzmów, wojny i Zagłady. Po koszmarze obozów literatura musiała na nowo zapytać o człowieka, moralność i sens — często językiem oszczędnym, nieufnym wobec wielkich słów.
To epoka ogromnej różnorodności: od literatury wojny i okupacji, przez rozrachunek z PRL-em, po swobodę po 1989 roku. Wspólny mianownik to pytanie o człowieczeństwo w czasach próby.
Współczesność liczymy od 1939 r. (wybuch II wojny) — niektórzy od 1945. Obejmuje literaturę wojenną, okres PRL i czasy po 1989 r. (wolność, nowe zjawiska). To epoka wciąż otwarta — trwa do dziś.
Najważniejsze: literatura lagrowa i łagrowa (Borowski, Herling-Grudziński), pokolenie Kolumbów (Baczyński), poezja Nowej Fali i klasycyzująca (Herbert, Miłosz), groteska (Mrożek, Gombrowicz) oraz proza najnowsza po 1989 (Tokarczuk, Stasiuk, Masłowska).
Syzyf Camusa, labirynt, absurd — współczesność czyni z antycznych mitów metafory ludzkiej kondycji.