polskimatura.pl / Epoki / Współczesność / Współczesność
📜 Współczesność

Współczesność

Black Marble — Ziemia nocą — NASA, 2012
Black Marble — Ziemia nocą
NASA · 2012
Ziemia rozświetlona miastami — współczesny obraz cywilizacji, globalnej sieci i miejsca człowieka w technologicznym świecie.
Reprodukcja w domenie publicznej.

Charakterystyka epoki

Współczesność to literatura od 1939 roku do dziś — naznaczona doświadczeniem dwóch totalitaryzmów, wojny i Zagłady. Po koszmarze obozów literatura musiała na nowo zapytać o człowieka, moralność i sens — często językiem oszczędnym, nieufnym wobec wielkich słów.

To epoka ogromnej różnorodności: od literatury wojny i okupacji, przez rozrachunek z PRL-em, po swobodę po 1989 roku. Wspólny mianownik to pytanie o człowieczeństwo w czasach próby.

Ramy czasowe i nazwa

Współczesność liczymy od 1939 r. (wybuch II wojny) — niektórzy od 1945. Obejmuje literaturę wojenną, okres PRL i czasy po 1989 r. (wolność, nowe zjawiska). To epoka wciąż otwarta — trwa do dziś.

Nurty i zjawiska

Najważniejsze: literatura lagrowa i łagrowa (Borowski, Herling-Grudziński), pokolenie Kolumbów (Baczyński), poezja Nowej Fali i klasycyzująca (Herbert, Miłosz), groteska (Mrożek, Gombrowicz) oraz proza najnowsza po 1989 (Tokarczuk, Stasiuk, Masłowska).

Twórcy i lektury

Charakterystyka literatury współczesnej

Zbigniew Herbert · Wisława Szymborska · Tadeusz Różewicz — wielka trójca poezji

Krzysztof Kamil Baczyński · Herling-Grudziński (Inny świat)

Mrożek (Tango) · Olga Tokarczuk · Camus (Dżuma)

Tadeusz KonwickiMała Apokalipsa lektura • rozszerzenie

Pełny przegląd: literatura polska 1989–2022 (Stasiuk, Masłowska, Chwin, Huelle i inni)

Mity, motywy i symbole w tej epoce

Syzyf Camusa, labirynt, absurd — współczesność czyni z antycznych mitów metafory ludzkiej kondycji.

Mitologiczna symbolika epok →

Wszystkie motywy i symbole →

Powtórz i sprawdź się

Testy z epok i lektur

Słownik pojęć literackich

Jak napisać wypracowanie


← Powrót do wszystkich epok