Pozytywizm to reakcja na romantyczne porywy — po klęsce powstania styczniowego postawiono na rozsądek, pracę i naukę zamiast zrywów zbrojnych. Hasłami epoki stały się praca organiczna (rozwój gospodarczy całego społeczeństwa) i praca u podstaw (oświata dla najuboższych).
Literatura miała być użyteczna — diagnozować problemy społeczne (kwestia chłopska, żydowska, emancypacja kobiet) i wskazywać drogi naprawy. Filozoficzną podstawą był pozytywizm Comte'a: liczy się to, co sprawdzalne i pożyteczne.
Polski pozytywizm trwał od 1864 r. (upadek powstania styczniowego) do końca XIX wieku. Nazwa pochodzi od filozofii Augusta Comte'a, który „pozytywną" nazywał wiedzę opartą na faktach i doświadczeniu, a nie na spekulacji.
Centralne hasła: praca organiczna, praca u podstaw, scjentyzm (kult nauki), utylitaryzm (użyteczność) i ewolucjonizm. Dominowały gatunki epickie zdolne pomieścić panoramę społeczeństwa: powieść (realistyczna, tendencyjna) i nowela.
Motyw pracy, miasta, awansu — ale i powracające archetypy bohatera i wędrowca.
Matura pisemna · poziom podstawowy
Poziom podstawowy
Cały arkusz w jednej książce: „Język polski w użyciu”, test historycznoliteracki i wypracowanie. Procedury, ćwiczenia z kluczem i przykłady ocenionych prac.
Cena premierowa do 31 października 2026, godz. 18.00; potem 79 zł.
Motywy, sceny i argumenty z pięciu powieści
Wypowiedź argumentacyjna krok po kroku
Czytanie i interpretacja wiersza
Nie masz karty ani BLIK-a? E-book kupisz też zwykłym przelewem — napisz na admin@polskimatura.pl, a odeślę dane do przelewu.
Ta epoka wraca potem na klasówkach i na maturze. Jeśli chcesz przerobić ją spokojnie i z kimś, prowadzę korepetycje z języka polskiego online dla liceum i technikum — bieżąca nauka, poprawa ocen i praca nad wypracowaniami.
