polskimatura.pl / Epoki / Młoda Polska / Młoda Polska
📜 Młoda Polska

Młoda Polska

Chochoły (Melancholia — Jacek Malczewski
Melancholia
Jacek Malczewski · 1894
Obraz uśpienia i niemocy, uważany za manifest polskiego symbolizmu.
Reprodukcja w domenie publicznej.

Charakterystyka epoki

Młoda Polska to powrót uczucia i sztuki po pozytywistycznym kulcie pracy — bunt przeciw mieszczańskiej moralności i materializmowi. Dominowały nastroje dekadentyzmu (poczucie schyłku, zmęczenie życiem), pesymizmu i fascynacja tym, co nieuchwytne.

Hasłem stała się „sztuka dla sztuki" — twórczość wolna od celów użytkowych, służąca samej sobie. Artysta to kapłan piękna, jednostka wybitna ponad tłumem (cyganeria).

Ramy czasowe i nazwa

Młoda Polska trwała od ok. 1890 do 1918 r. (odzyskanie niepodległości). Nazwa pochodzi od cyklu artykułów Artura Górskiego; analogicznie do „Młodej Europy". Bywa nazywana też modernizmem lub neoromantyzmem — ze względu na powrót romantycznych ideałów.

Prądy i motywy

Współistniały: symbolizm (obraz jako znak ukrytych treści), impresjonizm (uchwycenie ulotnego wrażenia), dekadentyzm i ekspresjonizm. Charakterystyczne motywy: nirwana, taniec, chłop i wieś (mit ludowy), Eros i Tanatos, artysta wobec społeczeństwa.

Twórcy i lektury

Mity, motywy i symbole w tej epoce

Narcyz, Eros i Tanatos, motyw artysty — modernizm sięga po mity, by mówić o dekadencji i sztuce.

Mitologiczna symbolika epok →

Wszystkie motywy i symbole →

Powtórz i sprawdź się

Testy z epok i lektur

Słownik pojęć literackich

Jak napisać wypracowanie


← Powrót do wszystkich epok

E-book · 213 stron Te lektury wracają na maturze ustnej Z lektur obowiązkowych CKE ułożyła 76 zadań jawnych i ogłasza je przed egzaminem. E-book Matura ustna 2027 opracowuje każde z nich: teza, argumenty z tekstu, konteksty. Zobacz e-book →