Charakterystyka epoki
Młoda Polska to powrót uczucia i sztuki po pozytywistycznym kulcie pracy — bunt przeciw mieszczańskiej moralności i materializmowi. Dominowały nastroje dekadentyzmu (poczucie schyłku, zmęczenie życiem), pesymizmu i fascynacja tym, co nieuchwytne.
Hasłem stała się „sztuka dla sztuki" — twórczość wolna od celów użytkowych, służąca samej sobie. Artysta to kapłan piękna, jednostka wybitna ponad tłumem (cyganeria).
Ramy czasowe i nazwa
Młoda Polska trwała od ok. 1890 do 1918 r. (odzyskanie niepodległości). Nazwa pochodzi od cyklu artykułów Artura Górskiego; analogicznie do „Młodej Europy". Bywa nazywana też modernizmem lub neoromantyzmem — ze względu na powrót romantycznych ideałów.
Prądy i motywy
Współistniały: symbolizm (obraz jako znak ukrytych treści), impresjonizm (uchwycenie ulotnego wrażenia), dekadentyzm i ekspresjonizm. Charakterystyczne motywy: nirwana, taniec, chłop i wieś (mit ludowy), Eros i Tanatos, artysta wobec społeczeństwa.
Twórcy i lektury
O Młodej Polsce całościowo · Filozofia · Sztuka
Stanisław Wyspiański — „Wesele"
Władysław Reymont — „Chłopi"
Kazimierz Przerwa-Tetmajer · Jan Kasprowicz · Leopold Staff
Baudelaire · Rimbaud · Verlaine — symboliści francuscy
Interpretacje obrazów Młodej Polski
Mity, motywy i symbole w tej epoce
Narcyz, Eros i Tanatos, motyw artysty — modernizm sięga po mity, by mówić o dekadencji i sztuce.
Mitologiczna symbolika epok →
Wszystkie motywy i symbole →
Powtórz i sprawdź się
Testy z epok i lektur
Słownik pojęć literackich
Jak napisać wypracowanie
← Powrót do wszystkich epok