Start
Olimpiada Literatury i Języka Polskiego (OLiJP) to najstarsza i najbardziej prestiżowa olimpiada humanistyczna w Polsce. Przygotowanie do niej to jednocześnie najlepsza możliwa droga do matury — olimpijczyk pracuje na materiale znacznie wykraczającym poza podstawę, więc egzamin maturalny staje się dla niego formalnością. Ta strona zbiera testy, materiały i inspiracje dla każdego, kto chce uczyć się polskiego ambitnie.
🏆 Dla kogo ta strona? Dla olimpijczyków, ale też dla każdego maturzysty, który chce więcej niż „zdać". Materiały olimpijskie uczą myślenia o tekście, samodzielnej interpretacji i pisania na poziomie, którego matura podstawowa nawet nie wymaga — a który robi różnicę na rozszerzeniu i w życiu.
U źródła
Źródła oficjalne
Wszystko, co obowiązuje w bieżącej edycji, publikuje Komitet Główny OLiJP. Zaczynaj zawsze od tych czterech adresów:
Harmonogram i zagadnienia dotyczą edycji LVII — to materiały opublikowane przez Komitet Główny. Gdy po ogłoszeniu kolejnej edycji któryś link przestanie działać, aktualne wersje znajdziesz zawsze na olijp.pl.
Regulamin w pigułce
Etapy OLiJP — wymagania, zadania, progi
Skrót najważniejszych postanowień najnowszego regulaminu. Szczegóły i harmonogram zawsze w pełnym tekście regulaminu.
Etap I — zawody szkolne
Praca pisemna · 240 min · 0–60 pkt
- Praca przekrojowa na jedno z zagadnień ogłaszanych przed rokiem szkolnym (literackie lub językowe, z bibliografią); ostateczny wybór — dopiero na sali.
- Wolno mieć: wydruk zagadnienia (czysty) + 2 strony A4 notatek (Times 12, interlinia 1,5) — wyłącznie cytaty ze źródłami i definicje słownikowe.
- Zakres: podstawa rozszerzona (poziom oceny bardzo dobrej) + wybrane zagadnienie.
- Obowiązkowa rejestracja szkoły i ucznia na platformie olijp.pl.
- Uwaga: temat wybrany teraz określa zakres części ustnej etapu II.
Próg: recenzja pozytywna nauczyciela, potem ocena jurora KO — do etapu II trzeba min. 45/60 pkt.
Etap II — zawody okręgowe
Pisemna + test + ustna · 0–140 pkt
- Praca z literatury lub teatru — 240 min, 0–60 pkt (dwóch jurorów).
- Test językowy — 90 min, 0–30 pkt: poprawność językowa, fleksja, słowotwórstwo, frazeologia, semantyka i relacje znaczeniowe, analiza wypowiedzeń złożonych (metoda Klemensiewicza), stylistyka, podstawy wersologii.
- Część ustna — ok. 20 min rozmowy z jury o pracy szkolnej i zagadnieniu, 0–50 pkt (20 koncepcja pracy + 15 samodzielny wkład i konteksty + 15 problemy językoznawcze).
- Zakres: podstawa rozszerzona (poziom oceny celującej) + wybrane zagadnienie.
Do ustnej: min. 60 pkt łącznie (praca ≥40 i test ≥20; albo test ≥16 przy pracy ≥48; albo praca ≥35 przy teście ≥25). Do finału: ustna ≥30 pkt bez zera cząstkowego, a na liście ogólnopolskiej ≥90 pkt (limit 180 osób).
Etap III — finał
Pisemna 300 min + ustna · 0–90 pkt
- Praca pisemna — 300 min, 0–30 pkt; tematy tajne do rozpoczęcia zawodów.
- Część ustna — ok. 20 min: dwa tematy z Przewodnika po tematach — jeden z wiedzy o języku, jeden z literatury/teatru, po 0–30 pkt.
- Obowiązuje lista lektur z Przewodnika po tematach (aktualna wersja na olijp.pl) + zagadnienia wybranych tematów.
- Temat konkursowy wskazany przez KG = dodatkowa nagroda dla laureata.
Do ustnej: praca ≥20/30 pkt. Próg tytułu laureata ustala Komitet Główny po zawodach (suma: praca + obie odpowiedzi ustne).
Wniosek praktyczny: o awansie z okręgu do finału często decyduje właśnie test językowy — bez min. 16–20 pkt z testu nawet świetna rozprawka nie wystarczy. Dlatego część testową trenuje się osobno (zestaw niżej).
Sprawdź się
Testy językowe
Autorskie zadania wzorowane na autentycznych testach z zawodów okręgowych (tekst dawny, gniazda słowotwórcze, fleksja, frazeologia, pragmatyka) + skany zadań z lat 2020–2023.
Słowotwórstwo, semantyka, frazeologia:
Metoda
Jak przygotować się do olimpiady (i matury rozszerzonej)
Olimpiada sprawdza trzy umiejętności, których nie da się „wykuć": samodzielną interpretację, wiedzę o języku i erudycję literacką. Oto jak je rozwijać:
- Czytaj poza listą lektur. Olimpijczyk zna nie tylko Lalkę, ale i mniej oczywiste teksty — eseje, poezję współczesną, dramat. Erudycja to przewaga, której nie zbuduje się w tydzień.
- Ćwicz interpretację wiersza bez podpowiedzi. Weź nieznany utwór i napisz analizę — to rdzeń etapu pisemnego olimpiady i klucz do matury rozszerzonej.
- Poznaj gramatykę głębiej niż wymaga szkoła. Słowotwórstwo, fleksja, semantyka, stylistyka — testy językowe wyżej to dobry start.
- Pisz dużo i daj sobie sprawdzać. Rozprawka problemowa, szkic interpretacyjny, wypowiedź argumentacyjna — warsztat buduje się praktyką.
Erudycja
Lektury dodatkowe dla olimpijczyka
To, co odróżnia olimpijczyka od dobrego maturzysty, to lektury spoza podstawy. Poniższa lista to punkt wyjścia — nie wyczerpuje tematu, ale buduje erudycję, która procentuje na każdym etapie. (Aktualną, obowiązującą listę do danej edycji zawsze sprawdzaj na olijp.pl.)
- Teoria i eseistyka: Arystoteles Poetyka, Erich Auerbach Mimesis, Michaił Bachtin o powieści, Janusz Sławiński i szkoła strukturalna, eseje Czesława Miłosza (Ziemia Ulro) i Zbigniewa Herberta (Barbarzyńca w ogrodzie).
- Poezja do samodzielnej interpretacji: Leśmian, Przyboś, Białoszewski, Karpowicz, Świetlicki — autorzy, których nie omawia się na lekcji, a którzy uczą czytać wiersz.
- Proza wymagająca: Schulz Sklepy cynamonowe, Gombrowicz Dzienniki, Herling-Grudziński Dziennik pisany nocą, Myśliwski, Tokarczuk.
- Dramat i teatr: Witkacy, Różewicz, Mrożek, Gombrowicz — z uwzględnieniem historii inscenizacji (olimpiada bywa też „z zakresu teatru").
- Językoznawstwo: Jan Miodek, Jerzy Bralczyk, podstawy gramatyki opisowej i historii języka polskiego.
Archiwum tematów
Przykładowe tematy z lat ubiegłych
Etap szkolny i okręgowy to rozprawka na jeden z kilku przekrojowych, problemowych tematów (z dyspozycjami i bibliografią). Oto autentyczne tematy z zawodów okręgowych XLVII OLiJP — pokazują charakter i poziom uogólnienia, jakiego oczekuje Komitet:
• Komizm w literaturze dawnej (do końca XVIII wieku) — tematy, formy gatunkowe i funkcje. Omów zjawisko na wybranych przykładach.
• Praca — jej różne rodzaje, wartości i funkcje w życiu człowieka, zobrazowane w utworach literackich różnych epok.
• Pamięć jako źródło i tworzywo literackie. Rozwiń tę formułę na podstawie utworów XIX- i XX-wiecznych.
• Prowincja w prozie narracyjnej od połowy XIX wieku do dziś — podobieństwa i różnice w sposobach przedstawiania.
Zwróć uwagę: tematy są przekrojowe (różne epoki, nie jedna lektura) i wymagają samodzielnego doboru utworów. To zupełnie inny typ myślenia niż wypracowanie maturalne — uczy syntezy ponad epokami. Pełne, aktualne zestawy z dyspozycjami: olijp.pl.
Etap ustny
Etap ustny — jak się przygotować
Część ustna to wypowiedź na wylosowany lub wybrany temat oraz rozmowa z jury — często z interpretacją poezji. Jury sprawdza nie wiedzę encyklopedyczną, lecz samodzielność myślenia i umiejętność obrony własnego zdania. Kilka wskazówek:
- Zbuduj wypowiedź jak miniaturę rozprawki: teza → argumenty z konkretnych tekstów → wniosek. Unikaj streszczania — jury zna lektury.
- Przygotuj „własne zdanie". Komisja drąży, prowokuje, pyta „a dlaczego nie odwrotnie?". Nie chodzi o to, byś miał rację, lecz byś potrafił bronić stanowiska argumentami.
- Ćwicz interpretację wiersza na głos. Bierz nieznany utwór, daj sobie 15 minut i mów — najpierw do siebie, potem do kogoś. To umiejętność, nie talent.
- Operuj kontekstami spoza szkoły: filozofia, malarstwo, muzyka, inne literatury. To one robią wrażenie na jury.
- Mów spokojnie i konkretnie. Lepiej rozwinąć trzy mocne myśli niż wyliczyć dziesięć haseł.
💡 Ta sama umiejętność — teza, argumentacja, obrona zdania w rozmowie — to dokładnie to, czego wymaga
matura ustna. Kto przejdzie ustną olimpiady, dla tego matura ustna to spacer.
Przygotowanie indywidualne
Myślisz o olimpiadzie?
Przygotowanie olimpijskie to praca jeden na jeden, ułożona dokładnie pod regulamin OLiJP — etap po etapie:
Zawody szkolne: wybór zagadnienia i bibliografii, koncepcja i redakcja pracy przekrojowej, trening pisania w 240 minut — łącznie z regulaminowymi notatkami na 2 strony A4.
Zawody okręgowe: rozprawka problemowa oraz test językowy — fleksja, słowotwórstwo, frazeologia, semantyka, analiza wypowiedzeń złożonych, stylistyka i wersologia, ćwiczone na zadaniach z poprzednich edycji. To test najczęściej decyduje o wejściu do części ustnej.
Część ustna i finał: obrona własnej pracy w rozmowie z jury, konteksty literackie i problemy językoznawcze, a w finale — dwa tematy z Przewodnika po tematach.
Niezależnie od tego, czy celujesz w finał, czy po prostu w najwyższy wynik na maturze.
Sprawdź korepetycje →